SACCHARUM. 99 



ig/111.. Die tuinen worden zoowel op droge als op bevloeibare gronden 

 aangelegd, vooral op de eerste. Vergeleken met andere tegalgewas- 

 sen moet suikerriet voordeelig zijn — aangezien de cultuur zich in 

 de laatste jaren heeft uitgebreid — ondanks het feit, dat zij veel 

 minder intensief wordt gedreven dan de europeesche. De landbouw- 

 leeraar te Pasoeroean berichtte bijv. in het Verslag 1915 (bl. 89) 

 van den Landbouwvoorlichtingsdienst, dat in de contröle-afdeeling 

 Toeren, waar jaarlijks ca 2000 bouw riet door de bevolking wordt 

 geplant, cultuur en onderhoud veel te wenschen overlaten. Als 

 plantmateriaal bezigt men jaar in jaar uit de toppen van eigen 

 aanplant, zonder te letten op de kwaliteit, zoodat de meeste tuinen 

 door en door ziek zijn van strepen- en zeefvatenziekte. Bemesting 

 wordt zelden en dan nog vaak irrationeel toegepast : verder is de 

 verpleging onvoldoende, in het bijzonder op tegals. Dientengevolge 

 bedragen de opbrengsten slechts 200 a 400 picol riet per bouw. 



De Bie (Inl. Landb. II, bl. 51) beschrijft de cultuur in West-Java cultuur. 

 als volgt. Bij voorkeur neemt men er een lossen, humusrijken bodem 

 voor, en deze wordt, om de noodige mulheid te erlangen, zoo veel- 

 vuldig behakt of beploegd, als men voor geen ander gewas doet. 

 Na de grondbewerking worden op afstanden van ongeveer drie voet 

 evenwijdige voren getrokken voor den afvoer van het regenwater. 

 Sommige landbouwers hoogen den grond tusschen de voren dadelijk 

 op tot bedden, doch andere doen dat later bij het wieden. Als plant- 

 materiaal bezigt men topeinden, die schuin in plantgaten worden 

 uitgezet op -een afstand van 2 a 3 voet in de rij. Na een week be- 

 ginnen de stekken wortel te schieten en op den leeftijd van een 

 maand, als de uitgestoelde loten ongeveer een voet hoog zijn, wordt 

 voor de eerste maal gewied. Twee maanden later, of zooveel 

 eerder als de groei van het onkruid het noodig maakt, wiedt men 

 voor den tweeden keer. Om den bodem los te houden, wordt hij 

 dan tevens een weinig omgewerkt ; somtijds worden ook de droge 

 bladeren afgerist en met het goedaardige onkruid bij het aanaarden 

 ondergewerkt. Soms wiedt men een derde maal als het uitstoelen 

 heeft opgehouden, doch gewoonlijk is het riet na den tweeden keer 

 in staat het onkruid te onderdrukken. Van de 10 a 15, soms 20 

 loten, welke uit één stek zijn ontstaan, worden de zwakkere weg- 

 gesneden, om de krachtigste gelegenheid te geven zich forsch te 

 ontwikkelen. In den regel wordt het riet oogstbaar geacht als het 

 in bloei staat, dat is in de vlakte op een leeftijd van ongeveer 9 

 maanden, in hooger gelegen streken van een vol jaar en niet zelden 

 staat het vijftien maanden. Voor de bereiding van suiker geschiedt 

 trouwens het oogsten geleidelijk ; men snijdt niet meer tegelijk 

 dan den volgenden dag kan worden verwerkt en het bereiden der 

 suiker uit het riet van een oppervlakte van 3 a 5 vierkante rijn- 

 landsche roeden is een behoorlijke dagtaak (De Bie). 



De wortels van tëboe mangli, omschreven als een vorm welke wortels, 

 weinig kristalliseerbare saccharose bevat, werden door Vorderman 

 (Geneesmiddelen II) aangetroffen in den inlandschen medicijnhandel 

 te Djogja. De Clercq (No. 3011) vermeldt, dat van sommige varië- 

 teiten de wortelvezels worden gebruikt als geneesmiddel tegen 

 bloedigen buikloop. Te Batavia vindt men geregeld stukken zwart 

 suikerriet zelf in de voorraden der medicijnverkoopsters. Volgens stengels. 



