ANDROPOGON. 131 



gegeten, doch de eenige er tot dusverre van gemaakte analyse wees 

 een voedingswaarde aan ver beneden het middelmatige (Backer). 



Andropogon Martini roxb. (Cymbopogon M. stapf). 



Overblijvend, sterk uitstoelend gras, met 1 tot 3 cM. breede, 

 stengelomvattende, bij kneuzen geurige bladeren en tot smalle, op- 

 gerichte pluimen vereenigde, vrij lang genaaide aartjes. 



De var. Motia is de stamplant van het oleum palmarosae, de oost- Paimarosa: 

 indische of turksche geraniumolie, ook wel palmarosaolie of riisa- 

 olie genoemd, welke volgens De Jong (Teysmannia 1914, bl. 314) bijna 

 uitsluitend in Eng.-Indië op primitieve wijze wordt bereid tot een 

 hoeveelheid van ongeveer 60.000 Kg. per jaar en in Bulgarije veel 

 wordt gebruikt voor het vervalschen van rozenolie. Het eerste be- 

 richt omtrent cultuur op Java is te vinden in hetzelfde tijdschr. 

 jg 1905, bl. 253. In dien van 1909, bl. 183 zegt De Jong, dat de stam- 

 plant (door hem verkeerdelijk Andropogon Schoenanthus genoemd) 

 zich van liet citronellagras onderscheidt door geringer bladproduc- 

 tie, grooter stengelvorming en sterken bloei. Cultuur en bereiding 

 komen overeen met die van het juist genoemde gras ; in de bovenlan- 

 den groeit het beter dan in de vlakte. Het rendement uit versch 

 materiaal is ca 0.6%. Deze olie voldoet aan de eischen voor pal- 

 marosa-olie gesteld: haar gehalte aan geraniol bedraagt 80 a 

 90%. 



In Schimmel's bericht van Oct. 1914/ April 1915 wordt vermeld, 

 dat die firma eenige monsters palmarosa-olie uit Java ontving 

 welke bewijzen, dat zeer goede olie daar verkregen kan worden ; 

 de eigenschappen bewogen zich tusschen normale grenzen en het 

 geraniolgehalte was zoo hoog als slechts bij uitzondering wordt 

 bereikt door de beste soorten uit Eng.-Indië. In een vorig bericht 

 werd evenwel de cultuur speculatief genoemd : de prijs wordt be- 

 heerscht door de aanvoeren uit Eng.-Indië en de firma fabriceerde 

 een surrogaat (een feit dat mogelijk niet zonder invloed is op haar 

 houding), dat het natuurproduct zeer nabij komt. Dr de Jong 

 beval in Teysmannia 1920, bl. 182, de cultuur nogmaals aan in ver- 

 band met de hooge door Eng.-Indië gemaakte prijzen ; eind 1919 werd 

 te Bombay / 25. — per Kg. bedongen. Alstoen bestonden er volgens 

 Publicatie' No. 4 (1920) Van de Afdeeling Handel in Ned.-Indië 

 aanplantingen van paimarosa tot een uitgestrektheid van 17.7 H. A. 

 alleen in Kediri ; de productie had in het afgeloopen jaar 168 Kg. 

 bedragen. 



De morphologisch alleen door den bladstand van de stamplant Ginger grass. 

 der palmarosaolie te onderscheiden var. Sofia (men zie : Burkill in 

 Journal of the Asiatic Society of Bengal, Mrt 1909, bl. 89) is uit 

 Eng.-Indië ingevoerd onder den naam ginger grass en proefsgewijs 

 bij 's lands Caoutchouc-bedrijf aangeplant. In Teysmannia 1910, 

 bl. 41 1 schreef De Jong, dat zij veel hooger bladopbrengst geeft 

 dan de var. Motia en daarom voor de bereiding van olie iets voor- 

 deeliger zou wezen. In het Jaarboek Dept v. L. N. en H. van hetzelfde 

 jaar (bl. 19) vermeldt hij evenwel, dat het rendement gemiddeld 

 0.1% bedraagt, dus veel lager is. Bovendien is de beteekenis als 

 grondstof voor de reukstoffenindustrie geringer, omdat (Teysmannia 

 1914, bl. 315) ginger grass olie behalve geraniol een anderen 



