134 



GRAM IN EA E. 



Malabar grass 



gens De Bie, o. a. in Bantam, wel eens de olie uit, die gebruikt wordt 

 als wrijfmiddel bij rheumatische aandoeningen : een zekere bekend- 

 heid zou de ambonsche min jak sar é bezitten. Van der Burg (Geneesheer 

 III. bl. 397) acht haar inderdaad aanbevelenswaard als infrictie 

 bij rheumatisme, zenuwpijnen en verstuikingen en zegt (misschien 

 aan de hand van eng.-indische opgaven), dal zij ook bij maag- en 

 darmcatarrhen, brakingen en cholera op de maagstreek en langs den 

 rug wordt gewreven, gepaard met toediening inwendig op een klontje 

 suiker in giften van 3 tot 10 druppels. 



Deze olie, in den handel bekend geweest als west-indische lemon 

 grass, is een tijd lang door Java uitgevoerd ; het aldehyde waaraan zij 

 haar waarde ontleent, het citral, is in de parfumerie-industrie het 

 uitgangspunt voor het bereiden van ionon, dat den geur van viool- 

 tjes bezit. Volgens De Jong(Teysmannia 1907, bl. 447, 1909, bl. 181 en 

 1912, bl. 655) verkreeg men in het groot een rendement van ca 0.2% 

 met een citralgehalte van 77 a 83%. Deze olie bezit evenwel 

 de onaangename eigenschap in twee en meer deelen alcohol van 70",, 

 niet helder op te lossen en dientengevolge is zij niet direct te gebruiken 

 voor de bereiding van parfums. De oost-indische lemon grass-olie 

 uit het in Voor- en Achter- Indië voorkomende malabar grass gedraagt 

 zich in dit opzicht beter, zoodat de andere in discrediet kwam. 

 Tengevolge van de toenemende aanvoeren van Cochin-China en Réu- 

 nion was de cultuur op Java omstreeks 1913 niet meer loonend en 

 zijn de aanplantingen gerooid. 



Sëré bloeit — gelijk reeds werd opgemerkt — op Java zelden of nooit. 

 In Palembang werd echter voor het Museum door Grashoff een 

 bloeiend exemplaar van sërai goelai ingezameld, daar op de gebrui- 

 kelijke wijze .door de inlanders geplant en gebruikt, dat niet 

 anders bleek te zijn dan een der genaaide vormen van A. Nardus, 

 wat trouwens in overeenstemming is met de opvatting van Hackel. 



De var. flexuosus hack. (An drop o gou flexuosus nees), hel 

 reeds genoemde malabar grass, dal de malabar- en cochin-lemon grass 

 olie van Oiaw handel levert, is ook hier ingevoerd en groeit te Buiteii- 

 zorg volgens Van Heiten (Gids Cultuurtuin, bl. 9) veel sneller dan 

 citronella gras. De cultuur is een succes gebleken bij s' Lands 

 Caoutchouc-bedrijf, dat er blijkens zijn jaarverslagen hevea- 

 tuinen mee heelt onderbeplant. Eind 1919 bedroeg volgens 

 Publicatie No. 4 (1920) van de Afdeeling Handel de oppervlakte der 

 lemongrass-aanplantingen 66.1 H. A. (ongemengd) plus 234.2 H. A. 

 (gemengd) ; buiten de residentie Semarang, waar in 1919 een produc- 

 tie werd verkregen van 11.318 Kg., was de cultuur nog niet van be- 

 teekenis. Het Caoutchouc-bedrijt maakte in 1917 gemiddeld 64 Kg. 

 olie per II. A. produceerenden aanplanl en achtte tien prijs ad bruto 

 ƒ5.55 p. Kg., die er bij consignatie naar New-Yorkvoor werd gemaakt, 

 zeer aanmoedigend. In 1919 werd blijkens het [aarboek Dept v. L. N. 

 & il., bl. 208 door hel Caoutchouc-bedrijf verkocht 10.001 Kg., die 

 gemiddeld netto / 7.85 B per Ku. opbrachten, tegen citronelïa-olie 

 . Hoewel liet oliegehalte slechts ca 0.25% bedraagt, zoodat 

 de kostprijs 2 ;i 3 maal zoo hooi', zal zijn als van de andere sëré- 

 soort, acht ook De Jong (Teysmannia 1920, bl. 182) de cultuur zeer 

 aan te bevelen. Wunderlich bevond (Jaarboek 19I.S, bl. 358), dat 

 het citral-gehalte zeer constant ligt tusschen 79 en 82 %. 



