ANDROPOGON. 135 



19/134. D e subspec. marginatus hack. var. rectus hack., eveneens een ge- inheemsche 

 naaide vorm, die in de dissertatie van J. J. Hofman (Bijdrage tot de vorm - 

 kennis der indische grasoliën), hl. 11 wordt aangeduid als Cymbo- 

 pogon javanensis, komt op Java van afden Diëng oostwaarts voor 

 op vrij wel alle bergen, waar hij op zonnig, droog, bij voorkeur grazig 

 terrein beneden 2800 M. zeehoogte in groote hoeveelheid kan optreden. 

 In de laagvlakte der residenties Madioen en Kediri, zoomede om de 

 Zandbaai en op den Parang, is dit gras eveneens plaatselijk over- 

 vloedig aangetroffen. Door het krachtig ontwikkeld wortelstelsel 

 is het uitnemend tegen langdurige droogte bestand en na eenige 

 regenlooze maanden ziet men het nog frisch en ei-oen als het 

 omringend ander gras reeds verschrompeld is. Het wordt in Midden- 

 Java als soekët këmangi, in Oost-Java als s. mërakan aangeduid ; 

 verder worden er nog als javaansche namen voor vermeld : 

 alang-alang wangi. këmangèn, këpocntoeng en soekët sëré-sëréan. Jong 

 wordt het in Midden-Java wel als voer voor runderen gebruikt ; voedergras. 

 men zegt, dat paarden het niet lusten. Voor melk- en slachtvee zal 

 het wegens den sterken geur wel ongeschikt wezen. Het gemiddelde 

 van twee analyses wijst een zwak middelmatige voedingswaarde aan 

 (Backer). 



Dit is de op den Diëng wildgroeiend gevonden Andropogon No. I, Aeth. oüe. 

 waarvan De Jong in Teysmannia 1909, bl. 183 vermeldt, dat zij een 

 minderwaardige soort palmarosa-olie bevat. Hij zegt, dat dit gras 

 uitmuntend groeit, veel blad vormt en lang niet zoo sterk bloeit als 

 A. Martini roxb. Het rendement aan olie is echter gering : bij dis- 

 tillatie in het groot verkrijgt men 0.2 a 0.3% Ook het gehalte aan 

 geraniol is lager, n. 1. 40 tot 60%, wat niet wegneemt, dat zij veel 

 sterker naar rozen riekt dan de echte palmarosaolie. 



De subspec. genuinus hack. is het ongenaaide, alleen in gekweekten citronella gras. 

 staat bekende Zitronellgras, citronella grass, dat zonder twijfel is 

 ingevoerd, aangezien karakteristieke inlandsche namen er voor 

 ontbreken ; in vulgair mal. wordt het aangeduid als sëré wangi. De 

 aanplant in den Cuïtuurtuin dagteekent volgens Van Romburgh's Aan- 

 teekeningen, bl. 10, van Maart 1891, doch de import schijnt vroeger 

 te hebben plaatsgevonden. De cultuur stelt geen bijzondere eischen : 

 citronella kan worden geplant op verloren plekken, hellende ter- cultuur. 

 reinen, in het algemeen op stukken grond welke op andere wijze niet 

 productief zijn te maken, mits niet te slecht, 's Lands Caoutchouc- 

 bedrijf gebruikt het blijkens zijn jaarverslagen 1914/7 met succes 

 als tusschenplanting tegen afspoeling op minder sterk hellende ter- 

 reinen en trekt inkomsten uit de bereiding der olie van de op deze 

 wijze verkregen grondstof. Bij het in tap komen der hevea-cultures 

 wordt echter het gras verwijderd. Volgens De Jong (Teysmannia 

 1909, bl. 84 en 1914 bl. 304) groeit het zoowel in de zon als 

 in de schaduw, in de zon evenwel het best. Hij beveelt aan het 

 door scheuren van oude pollen verkregen plantmateriaal uit 

 te zetten in kuilen en later aan te aarden; de uitstoeling is dan 

 sterk en men loopt minder gevaar dat de planten zich bij het 

 ouder worden uit den grond werken. Aanbevolen wordt bij het uit- 

 planten den grond goed aan te drukken; wordt dit nagelaten., dan 

 sterven vele jonge planten af. De bladschijven zijn rijker aan olie 

 dan de scheeden, zoodat het niet wenschelijk is laag bij den grond 



