136 GRAMINEAE. 



te snijden : daaronder lijden bovendien de planten, vooral in warme. 

 droge streken. Het aantal snitten per jaar is afhankelijk van de 

 vruchtbaarheid en het klimaat; het best acht De Jong te snijden 

 telkens wanneer de scheuten elk ongeveer 5 bladeren bezitten." De 

 bereiding der olie heeft plaats door destillatie met stoom van 1 tot 

 3 a 4 atmospheren druk (in den ketel). Waar het uitgeputte 

 gras als brandstof wordt benut, wordt het blad niet stuk gesneden, 

 anders wel. omdat het den duur der distillatie verkort. Men dis- 

 tilleert tot de waarde van de overgaande olie niet meer opweegt 

 tegen de kosten en verkrijgt alsdan in het groot een opbrengst van 

 0.5 a 0.9 % van het versche materiaal. Te ver doorgevoerde uit- 

 putting van de grondstof leidt blijkens Jaarboek 1919 Dept v. 

 L. N. & H., bl. 354 tot achteruitgang van de kwaliteit. Uitvoeriger 

 mededeelingen omtrent de cultuur en het bedrijf in het algemeen 

 zijn te vinden in Teysmannia 1918, bl. 133. 



Citronella-olie dankt haar geur aan twee stoffen, oeraniol en 

 citronellal, die in hoeveelheden van respectievelijk 35 a 45 en ca 

 55 ",, aanwezig zijn, doch in de praktijk bijeen worden genomen, zoo- 

 dat in het z.g. geraniolgehalte het citronellal is begrepen ; bij 

 normaal product van Java is het niet minder dan 85 en zelden 

 hooger dan 95 %. De olie lost in drie deelen alcohol van 80 % hel- 

 der op, doch grootere verdunningen zijn troebel. Zij dient zoo 

 goed als uitsluitend als parfum en voor het vervaardigen van 

 kunstmatige reukstoffen. Goedkoope toiletzeepen worden geurig 

 gemaakt met de olie zelf en voor odeurs gebruikt men de bestand- 

 deelen, waarvan het aroma sterker en de oplosbaarheid in alcohol 

 beter is dan van de ruwe olie. Vooral echter dient citronellal, 

 dat een niet zeer geliefden geur bezit, voor het bereiden van den 

 alcohol citronellol, die evenals het geraniol (de beide hoofd- 

 bestanddeelen van rozen- en rozengeraniumolie) een fijnen, zachten 

 reuk naar rozen heeft. Het java-product is belangrijk beter dan 

 zijn snel terrein verliezende concurrent, de ceylon-olie, waarvan 

 het totaal geraniolgehalte slechts 60 a 65 % bedraagt en welke 

 dientengevolge steeds meer plaats moet ruimen aan de java-olie. 

 Sterk toenemende vraag daarnaar deed in de jaren 1912/13 den prijs 

 in evenredige mate stijgen, zoodat de bestaande aanplantingen wer- 

 den uitgebreid en tal van nieuwe fabrieken werden opgericht, ook 

 door chineezen. De inlanders, die zich tot dusver hadden bepaald 

 tot aanplanten voor de fabrieken, gingen zich insgelijks toeleggen 

 op bereiding voor uitvoer, met het gevolg (Verslag 1913 omtrent 

 H. N. & L., bl. 7), dat onmiddellijk klachten weren vernomen omtrent 

 vervalsching met benzine. In 1916 werd de cultuur ook begonnen op 

 Madoera en in Palembang. In hoeverre reactie zal optreden ,'ils de 

 natuurlijke rozenolie uit Bulgarije en Turkije haar rechten geheel 

 zal hebben hernomen, moet de toekomst Ie er en, doch in elk geval 

 kan de java-product ie nog verdubbeld worden door de ceylon-olie 

 geheel van de markt te verdringen. Eind 1919 besloegen de aan- 

 plantingen in grootbedrijf volgens Publicatie No. 4 (1920) van de 

 Aid. I landel op Java een oppervlakte van2466 II. A. (ongemengd) plus 

 I IA. (gemengd). Voorts bezat een onderneming op Banka een 

 ongemengden aanplant van 141.9 H.A., een in Palembang van 118.5 

 H.A. ongemengd plus 21.3 H.A. gemengd en een onderneming in het 



