ANDROPOGON. 141 



gezien in de zoo onschuldig uitziende bezemgierst voor millioenen 

 per jaar wordt omgezet en de prijzen dikwijls hoog oploopen, trekt 

 zij nogal eens de aandacht als mogelijk nieuw cultuurgewas, doch ik 

 meen, dat er voor deze streken niet veel van te verwachten zou zijn. 

 Wigman gaf in Teysmannia 1911, bl. 418 een extract uit een volledige, 

 voor New South Wales geschreven, handleiding voor de cultuur, 

 overgedrukt in Queensland Agr. Journal Mei 1911, bl. 231. 



Als graangewas is van de meeste waarde A. Sorghum var. vulgaris, Graangewas, 

 die in den regel forscher en grover is dan de var. saccharatus, 

 maar waarvan de bladeren toch ook door het vee gaarne worden 

 gegeten ; zij brengt veel zaad voort, dat weinig of in het geheel 

 geen looistof bevat. De tot deze variëteit behoorende vormen worden 

 verdeeld in twee groepen, die van het kafir corn en die van de dhouras. 

 Het kafircorn omvat de vormen met dichte, lange, smalle, 

 opgerichte pluimen met omgekeerd-eivornüge vruchten, de dhou- 

 ragroep die met dichte, eivormige, opgerichte of nederwaarts 

 gerichte pluimen met afgeplatte vruchten. Het zijn gewassen bij 

 uitstek geschikt voor slechte gronden en droge streken; zij kunnen 

 toe met nog minder neerslag dan maïs en Van Lijnden zegt in het 

 Algemeen Landbouwweekblad van Oct. 1919, bl. 616, dat men er een 

 oogst van kan krijgen op inferieure gronden, waarop geen ander 

 voedingsgewas gedijt. Hij meldt, dat in het Bangilsche veel Sorghum 

 wordt geteeld op zware, zwarte mergelgronden en in het Grafische 

 op andere onvruchtbare terreinen. In verband met het optreden van 

 een bladschimmelziekte, die totale mislukking kan veroorzaken, 

 moet liefst worden uitgezaaid bij het afnemen van de regens ; men 

 doet het in de genoemde streken wel is waar juist in het begin 

 van den westmoesson, doch dat vindt zijn oorzaak in de onmogelijk- 

 heid om den grond aan het eind van den regentijd te bewerken en 

 het gevolg is dan ook, dat in een natten westmoesson steeds een 

 groot deel van den aanplant mislukt. Hij zegt, dat ontjèr zich 

 zeer goed leent om met katjang als ondercultuur te worden ver- 

 bouwd. Voor zuivere aanplantingen kan men een plantverband van 

 2 x \y vt nemen ; de verpleging is als bij maïs. Men onderscheidt 

 laag blijvende (gendjah) vormen, die in de vlakte na 3 a 3h maand 

 oogstbaar zijn, en hooger wordende, later rijpende vormen, die 

 het meest worden aangeplant, omdat het verschil in groeiduur niet 

 noemenswaard en de opbrengst belangrijk grooter is. Vergelijkende 

 proeven meent e 15-tal Sorghum-variëteiten genomen in den Selec- 

 tietuin te Buitenzorg (Verslag 1916 Landbouwvoorlichtingsdienst, 

 bl. 341), toonden ten overvloede aan, dat ook hier dit gewas, dat 

 weinig te lijden heeft van ziekten of plagen, een vrij groote hoe- 

 veelheid voedingsstoffen per eenheid van oppervlak kan opleveren. 

 In Afrika en Noord-China is het van zeer groot belang voor de 

 voeding en in Italië is met succes brood gebakken van sorghum* 

 meel, zoowel alleen als gemengd met andere soorten. Overigens 

 wordt dhurra in Europa slechts aangevoerd als vogelvoer en het is 

 geschikt voor veevoeder ; in voedingswaarde en in prijs komt het 

 ongeveer overeen met maïs (Buil. Imp. Institute 1913, bl. 33). Sor- 

 ghum is ook bruikbaar bevonden voor het mouterijbedrijf ter ver- 

 vanging van gerst (Memoirs Dept of Agr. in India, CÏiem. Series Vol. 

 V. No. 4; men zie echter ook Buil. Imp. Inst. 1919, bl. 22). De reeds 



