ANDROPOGON. 143 



A. wangi (vuig.), Morwastoe (S.O.K.), Narëstoe, Narwastoe, 

 Oesar — Minangk.: Oesa, Oerèk oesa — Soend.: Djanoer, Nara- 

 wastoe, Oesar — Jav.: Larasètoe, Larawastoe, Larawèstoe, Rara- 

 wèstoe (O. Jav.) — Mad.: Karabistoe (S.), Lorowistoe (B.), 

 Rowistoé (B). — Bal.: Anggarawastoe, Padang babad sanoer, 

 P. rèsi, PJfandana — Sas.: Ambarwastoe — AM. Minah.: Tagohi 

 (bant.), Wondoe (bent., t.t.) — Gorontalo: Tatiélé — Bwool: 

 Akadoe — Mak.: Narawasatoe, Saré artibong — Boeg.: Nara- 

 wasatoe, Sërè bandang — Roti: Naoe sina foeik — N. Halmah.: 

 Takioe bilalago (Gal.), Roedjoe-roedjoe (Tob., Mod., Pagoe) — 

 Ternate: Garama koesoe batawi — Tidore: Bara ma koesoe batei. 

 Forsch, overblijvend, sterk uitstoelend en ten slotte groote 

 pollen vormend gras, met krachtig ontwikkeld, meer of minder sterk 

 riekend wortelstelsel, lange, smalle, nogal stijve, bij kneuzen 

 niet geurige, grijsgroene bladeren en tot vrij groote pluimen met 

 aarvormige zijtakken vereenigde, tamelijk groote, groen of purper 

 gekleurde aartjes, die met zwakke stekels zijn bezet. Waarschijn- 

 lijk is het in den Archipel niet inheemsen, doch het wordt sinds 

 onheuglijken tijd aangeplant ; op Java is het op zeer enkele plaat- 

 sen in het laagland in groote hoeveelheid verwilderd aangetroffen, 

 bij voorkeur groeiend aan waterkanten (Backer). De berichten om- 

 trent de cultuur van dit gras zijn uiterst schaarsch. In groot- 

 bedrijf wordt het op Java volgens Publicatie No. 4 (1920) van de 

 Afd. Handel slechts geplant op één onderneming in Soerabaja en 

 één in Madioen, die te zamen 35.5 H. A. ongemengden en 2.8. H.A. 

 gemengden aanplant bezitten. Vorderman (Madoereesche planten No. 

 162219) zegt, dat het nabij Slopeng door de inlanders wordt ge- 

 kweekt langs de maïsakkers. Vrij veelvuldig treft men het ook aan 

 in Kedoe bij Wonosobo. In West-Java schijnt het wel te worden 

 aangeplant aan waterloopen om uitschuring te voorkomen. In de 

 Indische Mercuur van 1913, bl. 816, wordt djoekoet wangi terecht 

 aanbevolen als bijzonder geschikt voor het beplanten van steile 

 hellingen en randen van goten, omdat het gemakkelijk groeit, een 

 dichte heg vormt en een zeer uitgebreid wortelstelsel bezit, dat 

 het afbrokkelen van den grond in den drogen tijd verhindert en — 

 zich zelfs tot onder den bodem der goot uitbreidende — uitspoeling 

 tegengaat. Voor voedergras is het volgens Backer wegens de groote 

 hardheid onbruikbaar; waarde hebben alleen de geurige wortels, 

 die na een jaar — ook bij weligen groei niet eerder — oogstbaar 

 zijn. Volgens Yearbook 1918 Madras Dept of Agriculture, bl. 66 

 (niet geconsulteerd) is in Voor-Indië de kentering die den natten 

 moesson vooraf gaat het meest gunstige tijdstip gebleken voor het 

 uitgraven van de wortels. De Jong (Jaarboek 1910 v. L. N. & H., 

 bl. 48) verkreeg met den in cultuur spaarzaam bloeienden vorm van 

 planten die in de volle zon stonden en geregeld werden gesneden bij een 

 verband van 3 x 3 voet na 12 maanden gemiddeld 150 en na 22 maan- 

 den 190 gram wortels. Een proef met een wijder verband en langeren 

 groeiduur gaf een geringer opbrengst. De wortels worden na het 

 rooien meestal afgespoeld en in de schaduw gedroogd ; het wasschen 

 heeft ten doel een lichte kleur, dez.g. „blonde variëteit", te verkrijgen, 

 welke door den europeeschen handel gewenscht wordt. 



De inlanders zijn met den geur dezer wortels, dien Van der Burg 



