146 



GRAMINEAE. 



scherp toeloopend, dicht behaard steeltje gedragen. Dit gras is in den 

 waard*.-. Archipel bekend van Sumatra, Banka, Java, Madoera, Celebes, Am- 



bon, de kleine Soenda-eilanden en Ternate. Op Java is het gevonden 

 van het Westen tot het Oosten (nog niet echter in het deel eenerzijds 

 begrensd door den meridiaan van Garoet, anderzijds door dien van 

 Pekalongan) van af de laagvlakte tot op ca 1200 M. zeehoogte zoo- 

 wel in streken met zwakken als met krachtigen oostmocsson ; het 

 groeit op open, zonnig terrein langs wegen en dijken en op weiden, 

 plaatselijk vaak in groote hoeveelheid. Het produceert een niet 

 onaanzienlijke hoeveelheid blad, dat zoolang liet jong is door het 

 vee wordt gegeten, doch de voedingswaarde blijft blijkens verschei- 

 dene analyses gewoonlijk onder het middelmatige en verheft zich 

 daar slechts zelden aanmerkelijk boven. Wanneer het goed in bloei 

 staat wordt het door het vee versmaad, tenzij betere grassen ont- 

 breken (Backer). Op Madoera, waar men vaak te kampen heeft met 

 schaarschte aan veevoeder, wordt het wegens zijn veelvuldig voor- 

 komen volgens Vorderman (Mad. Planten No. 300 e.a.) beschouwd als 

 een waardevol gras. 

 Medicinaal. De Heer Bakhuizen v. d. Brink deelde mede, dat in de Preanger 



een papje van ramo kasang op de heupen wordt aangewend tegen 

 lendenpijn en Vorderman (l.c.) vermeldt nog, dat op Madoera de 

 vruchten. vruchten bij zeer jonge meisjes worden geplaatst op de oorlellen, 

 om die geleidelijk te doorboren en de gaatjes te verkrijgen waarin 

 later de oorhangers worden gestoken. 



19/136. Themeda gigantea hack. (An t histiria gigantea cav.). 



Volksnamen. Mal. : ? Roempoet rijang-rijang — Minangk. : 

 Pimpiêno — Soend. : Mandjah, Mandjarakali — Jav. : Glttgah 

 ardjoena, Sisrèn (O.) — Mad. : Tjëtjërën — Mak. : Antalasa, 

 Beurons -beurong (Bonthain) — Alf. Amb. : Wéli hisa, Wéri 

 hisa — Ternate : ?Laulau toma wanga. 

 Overblijvend, sterk uitstoelend, zeer forsch gras, 2.50 tot 4 M. 

 hoog, door Rumphius zonder vermelding van gebruik beschreven (VI, 

 hl. 16) onder den naam Cala magrost i s. Het bezit dikke, samen- 

 gedrukte, harde, massieve, geelgroene halmen en lang-lijnvormige, 

 ruw gerande, harde bladeren met breede, van boven wit gekleurde mid- 

 dennerf. De aren zijn vereenigd tot een 1 a 2 M. lange, overhangende 

 pluim en zijn alle aan den voet voorzien van een scheedevormig, 

 2\ a 9 cM. lang, al of niet behaard schutblad. Aan den voet dragen 

 zij vier zittende, tot een schijnkrans opeen gedrongen, ongenaaide 

 mannelijke aartjes en daarboven 1 tot 4 kort gesteelde, al of niet 

 genaaide tweeslachtige, die elk vergezeld gaan van 1 of 2 kort 

 gesteelde mannelijke aartjes. Deze vormenrijke plant is in den 

 Archipel bekend van alle groote Soenda-eilanden, Ambon en Timor. 

 Op Java komt zij tusschen 10 en 1400 M. zeehoogte voor op vele 

 plaatsen in het westelijk deel, voorts in een gedeelte van het 

 midden en dan nog op het kljenplateau, vooral aan rivieroevers, 

 wanden van ravijnen en holle wegen, ook op alang-alangvelden 

 en ander open. zonnig terrein en soms in jong djatibosch 

 (Backer). 

 spruiten. [ ) jonge spruiten worden volgens een aanteekening van Dr Hoor- 



ders in de Preanger soms gegeten als middel tegen koorts en de 



