170 



GRAMINEAE. 



Waarde. 



Panicum colonum linn. (Ech i n och 1 oa coluna link, 

 Panicum brizoides linn.). 



Volksnamen. Jungle rice, Shama millet— Mal.: Roempoet bèbèk 

 (Mol.) — Soend.: Djampang piït — Jav.: Toeton, Watoeton — 

 .Wad.: Sokak — Sas.: Roempoet djerempang (W. Soembawa) — 

 Sawoe: Djoeoc herego — Flores: Tjewoe (Mangg.). 

 Éénjarig, meer of minder sterk uitstoelend, vaak groote, veel- 

 stengelige pollen vormend gras met opgerichte of aan 'den voet op 

 den grond liggende en dan uit de onderste knoopen vaak worte!- 

 slaande, massieve, onbehaarde, 0.06 tot 0.90 M. lange halmen en 

 kale of aan den voet op de knoopen behaarde bladscheeden ; het 

 tongetje ontbreekt. De zachte bladeren zijn 3 tot 22 cM. lang en 

 3 a 13 mM. breed, lijnvormig met afgeronden of stompen voet en 

 spitsen top, ruw gerand, kaal of van boven kortharig en vaak aan 

 den voet voorzien van enkele lange haren ; de rand is dikwijls 

 eenigszins geplooid en de kleur is gewoon groen, soms met een 

 donkerrooden dwarsband of roode vlekken. De 3 tot 11 cM. lange 

 bloeiwijze bestaat uit 3 tot 18 trosvormig gerangschikte, min of 

 meer naar één zijde gekeerde, onvertakte, gewoonlijk vrij dicht bij 

 elkaar geplaatste, opgerichte of afstaande aren, die nu eens elk 

 afzonderlijk zijn ingeplant, dan weer ten getale van 2 of 3 bijeen 

 staan ; de onderste dezer aren is 1 a 3 cM. lang en de hoogere 

 nemen geleidelijk in lengte af. De aartjes staan aan de onderzijde 

 der aarspil in twee rijen, telkens 2 of 3 bijeen, zoodat het schijnt 

 alsof zij 4 tot 6-rijig zijn. De afzonderlijke aartjes zijn kort gesteeld, 

 scheef elliptisch, spits en ongenaaid, bezet met korte haren, groen 

 of purper aangeloopen ; hun lengte bedraagt 2.1 a 3i mM. Het onder- 

 ste kaf je is veel korter dan het aartje, het "tweede en het derde 

 zijn even lang als het aartje, terwijl het gladde vierde kafje de 

 eenige tweeslachtige bloem met paarse stempels omsluit. De 

 vrucht is langwerpig-rond en plat bol. Dit over een groot deel der 

 aarde verbreide cultuuronkruid is bekend ook van tal van plaatsen 

 in den Mal. Archipel. Op Java komt het voor van het Westen tot 

 het Oosten van af de laagvlakte tot op 1100 M., zoowel in streken 

 met zwakken als met krachtigen oostmoesson. Het is een der meest 

 algemeene onkruiden van vochtig of drassig, maar niet langdurig of 

 doorloopend onder water staand, zonnig of licht beschaduwd terrein. 

 Tusschen de padi treft men hei slechts zeiden aan, maar aan de 

 randen der sawahs en langs de waterleidingen is het vaak in groote 

 hoeveelheid te vinden. Het liefst groeit hel Op braakliggende akkers 

 en tusschen tweede gewassen zoo lang de bodem niet te droog is, 

 om te verdwijnen of zich tot greppels en waterkanten te bepalen 

 als de grond te arm wordt aan water. Plaatselijk kan het in groote 

 hoeveelheid voorkomen., doch vegetatievorniend treed! het nimmer 

 op. Op gunstige Standplaatsen produceert het een matige hoeveel- 

 heid blad en allerwege wordt het door de bevolking geprezen als een 

 goed voer voor paarden en runderen, een oordeel dat ten volle be- 

 1 wordl door de resultaten van zeer talrijke analyses. Reeds 

 Rumphius (VI. ld. 13) deelt van zijn (i ra men a nat u m mede, dal 

 het door paarden en koeien wordt afgeweid en de eenden gretig de 

 vruchten eten, die zij al zwemmende bemachtigen. De opbrengst 

 staat echter zeker ver achter bij die van Paspalum dilalatum en 



