190 



GRAMINEAE. 



Voederplant. 



gewimperd. De 4 tot 30 cM. lange en 3 a 9 mM. breede bladeren zijn 

 lijnvormig met breeden vnet en spitsen top, niet of nauwelijks ruw 

 gerand, aan de bovenzijde ijl behaard (behalve achter het tongetje, 

 waar verscheiden lange, witte haren zijn bijeen geplaatst), aan de 

 onderzijde kaal. De bloeiwiize, die in het Buitenzorgsche geregeld 

 wordt vernield door een zwarte zwam (Ustilago Digitariae rabenh.), 

 is een 19 tot 22 cM. lange, vrij ijle pluim met niet of nauwelijks 

 ruwe assen ; de ± 3 mM. lange tweebloemige aartjes met korte of 

 matig lange stelen zijn bleek of paars aangeloopen, langwerpig, 

 spits en kaal. Het stompe onderste kafje is veel korter dan het 

 aartje en het tweede en het een mannelijke bloem omsluitende derde 

 zijn zoo lang als het aartje, terwijl het een tweeslachtige bloem 

 bevattende gladde, bleeke vierde kafje wat korter is dan het aar- 

 tje. Hoewel overvloedig pluimen voortbrengend is dit gras in den 

 Mal. Archipel nog nooit met geopende bloemen waargenomen en 

 vruchten worden hier dan ook nimmer gevormd. Dientengevolge is het 

 geheel aangewezen op ongeslachtelijke vermeerdering, maar daarop 

 is het buitengewoon goed ingericht : elk stuk van een wortelstok 

 of onderaardschen halm waaraan zich een knoop bevindt kan uit- 

 groeien tot een nieuwe plant. Dit onkruidgras, dat in de oudere 

 indische landbouwliteratuur steeds abusievelijk Paspalum car- 

 tilagineum wordt genoemd, is hier naar alle waarschijnlijkheid 

 niet inheemsen, maar in elk geval al minstens 3/4 eeuw aanwezig ; 

 het is thans bekend van Sumatra, Banka, Java & Madoera, Sawoe 

 en Celebes. Op Java is het verbreid van het Westen tot het Oosten 

 van af de laagvlakte tot op ruim 2000 M. zeehoogte. Het groeit 

 bij voorkeur op vochtig maar niet. constant geïnundeerd terrein op 

 allerlei gronden, doch het meest op de minder zware ; men vindt het 

 aan weg- en slokanranden, op gazons — die er zeer door worden 

 ontsierd — en vooral als onkruid in thee- en kinatuinen. Daar 

 behoort het tot de meest algemeene en is het zonder voorbehoud 

 het meest kwaadaardige der onkruiden, dat door herhaalde grond- 

 bewerking wel in toom is te houden, maar niet uit te roeien. Het is 

 echter niet bestand tegen langdurige, felle droogte en evenmin tegen 

 zware schaduw ; schieten cultuur- of andere gewassen op, zoodat het 

 terrein te veel beschaduwd geraakt, dan gaat het gras kwijnen en 

 verdwijnt het allengs van de oppervlakte. De onderaardsche deelen 

 evenwel hebben een veel taaier leven en loopen, als het schaduwge- 

 vend gewas afsterft of wordt opgeruimd, zelfs na jaren weer uit 

 (Teysmannia 1917, bl. 273). 



De wortelstokken noemt Mevr. Kloppenburg verkoelend en zuive- 

 rend ; men gebruikt ze tegen ontsteking der eierstokken en bij ab- 

 normale menstruatie. In Midden- Java worden zij — vooral in tijden 

 van door droogte veroorzaakte schaarschte — wel als veevoeder be- 

 nut ; de voedingswaarde haalt nauwelijks het middelmatige. Het 

 C'ras met wortel en al, goed gewasschen, geeft men volgens Mevr. 

 Kloppenburg met wat /out aan koeien die pas gekalfd hebben. Over 

 het algemeen wordt lampoejangan door het vee gaarne gegeten en om 

 die reden door velen als een goed voedergras beschouwd. Hoewel 

 een groot aantal analyses inderdaad bevredigende cijfers uitwijst 

 kan echter met dat oordeel niet worden ingestemd ; het is ijl van 

 groei, levert betrekkelijk weinig blad, put den bodem sterk uit, 



