SETARIA. 207 



Mal. Archipel in het wild tot dusverre alleen op Zuid Nieuw-Guinea 

 gevonden. Als voederplant gekweekt werd het één enkele maal in 

 kleine hoeveelheid aangetroffen op het Idjenplateau op ca 1530 M. 

 zeehoogte. Voor cultuur als voedergras is het evenwel wegens zijn 

 éénjarigheid en geringe opbrengst geenszins aan te bevelen. Om- 

 trent de voedingswaarde zijn geen gegevens beschikbaar (Backer). 



Setan'a viridis p. beauv. ft italica asch. & graebn. (Pani- 

 cum i talie um linn., Setaria italica p. beauv.). 

 Volksnamen. Trosgierst, Panic (ï Italië, Welsclie Hirsc, Foxtail 

 millet, Italian millet — Bat.: Djaba ikoer (karo), Dj. oeré (to- 

 ba) — Mal.: Botei (Menado), Botoli (Timor), Djawa (Palemb.) 

 Djëloei (Midd. Sum.), Hotong (Amb.), Paehoes (Ogan), Sëkoei 



— Minangk.: Sakoei, Sakoeih, Sëkoeai — Lamp.: Randaoe — 

 Daj.: Djawaé (Ngadjoe) — Soend.: Djawawoet, Koeniit, Së- 

 koei — Jav.: Djawawoet, Djoewawoet, Otèk — Mad.: Djhaba, 

 Djhaghoeng djhaba (B.) — Kangean: Djhabalèk — Bal.: Dja- 

 wa sëmi, Djawawoet — Soemba : Oesoe kanoe (O.) — Sawoe: 

 Oehoe — Solor: Wétan — Talaut: Batoeng — Sangi: Gëtoens — 

 Alf. Minah.: Wëtoeng (t.b.), Boté (t.L), Wotei (t.t.) — Goronta- 

 lo: Doelé — Bwool: Boetomo — Toradja: Bailo, Wailo (barèe) 



— Mak.: Batang — Saleyer: Bané (N.) — Boeg.: Bëtëng, Wë- 

 tëng — Masenrempocloe: Batang — Roti: Bëtèk, Feta' (dial.) 



— Timor: Saïn (W.) — Wetar: Hétan — Kisar: Kéli — Ta- 

 nimbar: Botan — Kei: Botan — Z.-Ceram: Hoö'no — Alf. 

 Amb.: Atong, Helene, Hetenoe — Oeliass.: Hotono — Boeroe: 

 Beten (Kajeli), Fètèn (Masarete) — Noef.: ? Pokèm — N. Hal- 

 man.: Boboötëné (Gal.), Botëmé (Tob.), Botémé (Mod., Loda, 

 Pagoe) — Ternate: Foetoe. 



De trosgierst is een sinds oerouden tijd gekweekte cultuurvorm 

 van de voorgaande, in al zijn deelcn forscher, met meest 20 tot 35 

 cM. lange, dikwijls min of meer gelobde, vaak eenigszins over- 

 hangende, aan den top soms in schuin opstaande lobben gespleten 

 bloeiwijze ; van de aartjes is het tweede kaf je steeds duidelijk 

 korter dan het aartje. Verarmde exemplaren zijn dikwijls niet of 

 zeer moeilijk van den grondvorm te onderscheiden (Backer). Deze 

 gierstsoort wordt in Noord-Amerika in tal van vormen geteeld als voederplant. 

 voederplant (men zie Farmers' Bulletin No. 101 U. S. Dept of Agri- 

 culture), in niet te droge streken van den Mal. Archipel om haar vruch- Graan, 

 ten, op onbevloeide akkers langs de randen of hier en daar tusschen 

 het rijstgewas. Wel is waar geschiedt dat algemeen, maar desniettegen- 

 staande is de djawawoet heden ten dage van nog geringer beteekenis 

 voor de voeding dan djali (Coix). Zelfs de tot voor betrekkelijk korten 

 tijd nog niet met de beschaving in aanraking gekomen zijnde to- 

 radja's van Midden-Celebes zaaien volgens het Tijdschr. v. Ind. T.L. 

 & V. kunde dl 51, bl. 367 gierst tusschen de rijst alléén uit con- 

 servatisme, uit eerbied voor de voorouders, „om het voedsel niet 

 verloren te doen gaan dat ons is overgedragen". Zij eten dit graan 

 omdat het er nu eenmaal is, niet omdat zij het graag lusten. Ook 

 in Rumphius' tijd werd het nergens in groote hoeveelheid geteeld. 

 Hij beschrijft het (V, bl. 202) onder den naam P a n i c u m i n d i c u m 

 als een gras van 5 a 6 voet hoogte, waarvan de pluim een langen 



