' 12 



hlo.WUNEAE 



is de opbrengst zoo gering, dal het niel lot de voederplanten van 

 beteekenis kan worden gerekend (Hacker). 



Eleusine corocana om. kin. 



Volksnamen. Ragi (Eng.-Indië) - Hal.: Djaba (karo), Sa- 



padang (toba, Daïri, Simeloengoen) Mal.: Djaba (Sum. O. 



K.), Hotong banggala (Amb.) — Soend. : Djampang tjaroelang, 



Tjaroelang lampbeng — Baü : ? Godem. 

 Eénjarii-. 0.75 tol 1.25 M. hoog gras, waarschijnlijk een cultuur- 

 vorm van Eleusine Indica en daarop zeer slerk gelijkend, doch in 

 alle deelen forscher; het heeft opgerichte halmen, eenduidelijke 

 dwarse haarlij op de grens van bladscheede en bladschijf en dikke 

 aren met meestal 5- of 6-bloemige aaitjes, die een lengte bereiken 

 van () a ( .) mM. en niet afvallen. De in grooten getale voortgebracht 

 wordende nagenoeg bolvormige vruchten, welke een middellijn hebben 

 van ca I \ mM , bezitten een dunnen, brozen, gladden, bleeken, lossen, 

 gemakkelijk te verwijderen buitenwand ; het achterblijvende zaad is 

 donkerbruin, kantig en oppervlakkig geribd. Deze door Rumphius iri 

 dl V, bl. 203 onder den naam P a n i c n m g r a m i n e u m en in 

 dl VI, bl. 10 als God dam beschreven gierstsoort, welke in 

 Eng.-Indië' in droge heuvelstreken op arme gronden op groote schaal 

 als graangewas wordt verbouwd — men zie Bulletin No. 11 (1920) 

 Department of Agricnlture Mysore State— is voor den Mal. Archipel 

 van weinig beteekenis. R. meldt, dat zij op Java en Bali wel eens 

 werd geteeld langs de randen der droge rijstvelden ; het gras diende als 

 veevoer en de vruchten werden door de menschen gegeten of gebruikt 

 als voer voor kleine vogels. Op Java wordt Eleusine corocana voor 

 zoover bekend thans practisch niet meer geplant ; de eenige streek waar 

 zij heeft stand gehouden is het noordelijk deel der Bataklanden, 

 volgens Bulletin No. 50 Koloniaal Museum, bl. 175 : de Karo-, Timor- 

 en Papaklanden. In dat achterlijke gebied worden verschillende 

 vormen geteeld langs de randen der ladangs of — gelijk blijkt uit 

 het Tijdschr. v. h. B. B. 1917, bl. 405 — op de ladangs zelf gemengd 

 met maïs. Rumphius zegt, dat de korrels, die kleiner, harder en 

 bruiner zijn dan van djawawoet, van de aren worden losgemaakt door 

 uittreden of wrijven met de handen en na van het kaf te zijn gezui- 

 verd tot brij worden gekookt. Versche zaden worden niet geschild 

 en kraken dientengevolge bij het eten allerzonderlingst tusschen 

 de landen. Droog zaad kan alleen geschild worden genuttigd ; om 

 hei te pellen moet het vooraf worden geweekt. In de Bataklanden 

 wordt Eleusine corocana meestal geoogst voor de vruchten geheel 

 rijp zijn ; de vruchten worden door stampen ontkaft, geweekt en dan 

 gestampt tot een donker gekleurd meel, dat alleen of vermengd met 

 maïsmeel in den vorm van pap of pannekoeken wordt gegeten. 



/// het Museum . Vruchten, ongepeld en gepeld 



Eleusine indica oaertn. 



Volksnamen. Wire grass — Hat. : Sapadang roeroes (toba) --■ 

 Mal. : Roempoet bëloelang (Batav.), R. wëloelang (Batav.), 

 Sambaoe (Sum. O. K.)— -Minangk. : Saroet — Soend. : DjoekoeX 

 djampan», Dj. djampati" gëdè, Dj. djampang moending, Dj. 

 tjaro&ang — Jav. : Godong oela, Soekët loelangan, S. tjëloelang, 

 s. wëloelang — Mad. : Rëbha manggteek, R. pangghoek — 



