TRIPOGON — ELEUSINE. 



243 



Bali : PadaiiQ Mloelang — Alf. Minali. : Bariri (t.l.), Doea 

 wpetifi (t.1.), Rëngkei '(t.l., t.t.), Roea woetih (t.t.), Waliri 

 (bent.), Wariri (t. b., t. s.) — Bwool : Boclili mbiï oetimo — 

 Titnor : Hoe kadain — Ternate : Fartago, Fortago. 



Éénjarig gras niet min of meer samengedrukte, 15 tot 80 cM. 

 lange, aan den voet bleek gekleurde halmen, die met hun 1 a 3 on- 

 derste leden op den grond rosten en de pol een komvormige gedaante 

 geven. De benedenste helft der halmen is bezet met talrijke, in 

 twee rijen geplaatste, lijnvormige, spitse, 4 tot 10 niM. breede blade- 

 ren, die op de grens van scheede en schijf een zeer kort, af geknot 

 tongetje dragen ; aan den top der halmen zijn dicht bijeen geplaatst 

 2 tot 10 aanvankelijk opgerichte, doch ten slotte wijd uitgespreide 

 aren, waaronder zich gewoonlijk nog 1 tot 5 afzonderlijk staande 

 aren bevinden. De spil der aren is 3 tot 15 cM. lang, eindigend in 

 een aartje, en bezet met een dubbele rij, de onderzijde van de spi! 

 verbergende, sterk afgeplatte, 3 tot 6 mM. lange, kale, 3- a 6- 

 bloemige aartjes met sterk gekielde, ongenaaide kafjes. Dit over de 

 tropen der geheele wereld verbreide gras komt op Java voor op allerlei 

 gronden van af de laagvlakte tot op 2000 M. zeehoogte — vooral 

 beneden 1600 M. — op zonnig of matig beschaduwd, niet drassig maar 

 ook niet al te droog terrein, in het bijzonder op plaatsen die 

 vaak beloopen worden en op gronden die pas zijn omgewerkt (Backer). 

 Rumphius beschrijft het (VI, bl. 9, tab.' IV, fig. 2 niet 1 : zie onder 

 Dactyloctenium aegyptium richt.) onder den naam G ramen vac- 

 cinum femina als een lastig onkruid en zegt, dat een af- 

 kooksel van de wortels, alleen of met die van Kyllinga monocephala 

 rottb., wordt gebruikt als stoppend middel. Zij vormen een bos fijne 

 vezels, die vast in den grond zitten, zoodat men de plant niet dan met 

 geweld kan uittrekken : een aftreksel er van kan dus niet falen een 

 goed middel te zijn tegen het uitvallen van het haar (R.). 



Zoolang de plant niet hooger is dan 10 cM. wordt zij in de Soen- 

 dalanden gaarne met wortel en al gegeten, meestentijds rauw. 



\ls veevoeder heeft dit gras, mits niet te oud, bij de bevolking 

 algemeen een gunstige reputatie. Zoo vermeldt cok Rumphius, dat 

 het jong gaarne door runderen wordt gegeten, maar oud door alle 

 dieren wordt voorbij gegaan. De samenstelling is volgens Backer 

 onderhevig aan groote schommelingen, zooals te verwachten valt bij 

 een op allerlei gronden voorkomende plant, doch het gemiddelde 

 van een groot aantal analyses geeft cijfers, die slechts weinig 

 achter staan bij die van goed bengaalsch gras. Voor cultuur kan 

 het echter niet in aanmerking komen wegens den beperkten levens- 

 duur, de betrekkelijk geringe opbrengst en het spoedig taai worden 

 van de halmen, die men ten slotte met de handen niet kan breken. 



Die ijzersterke stengels worden voor vlechtwerk gebruikt. Zij worden 

 in Midden-Java gedroogd en vervolgens met de nagels gehalveerd, 

 waarna de twee helften met een stomp mesje van het ingedroogde 

 merg ontdaan en met een naald in 5 a 7 reepjes worden verdeeld. Dit 

 materiaal bezit een zijdeachtigen glans en wordt voornamelijk 

 gebezigd voor fijne sigarenkokers. Om het bruinzwart te kleuren 

 is het voldoende de stengels een nacht in een aarden pot met 

 modder te leggen (Jasper & Pirngadie: Vlechtwerk, bl. 34 en 77). 



In het Museum: Vlechtwerk. 



