264 GRAM1NEAE. 



duën van dezelfde soort daar niet ontbreekt. In Januari 1920 nani 

 ik tallooze bloeiende stoelen van de wildgroeiende bamboe doeri 

 waar aan de spoorlijn Cheribon — Batavia. Hoe oud een bamboestoel 

 kan worden is hier nooit nagegaan, maar den levensduur van het 

 rhizoom acht Koorders zeer aanzienlijk. Voor cultuursoorten die 

 zelden en dan nog niet eens met alle halmen tegelijk tot bloei 

 komen, gelijk Gigantochloa Apus, schijnt het rhizoom een halve eeuw 

 en meer tot het voortbrengen van wortelstokvertakkingen en nieuwe 

 halmen in staat te wezen, indien wordt zorg gedragen, dat er per 

 jaar niet veel meer loten worden weggekapt, dan er in dat jaar 

 nieuwe spruiten zijn gevormd. Sollewijn Gelpke (bl. 211) geeft als 

 leeftijdsgrens 15 jaar op, doch in Bagelen werd Koorders verzekerd, 

 dat o. a. van apoes en pëtoeng eerst 10 a 15 jaar na het planten 

 voor het eerst mag worden geoogst. De halmen zijn volgens genoemde 

 schrijvers kapbaar : bij apoes als zij 3 of 4 jaar en bij pëtoeng 

 als zij minstens 6 jaar oud zijn. Kapt men herhaaldelijk te veel of te 

 vroeg, dan verzwakt het rhizoom evenals bij zwaren bloei en brengt 

 het jaren lang slechts dunne halmen voort, tot het door de assi- 

 milatie der bladeren weer krachtig is geworden. Wordt een jonge 

 plant vóór zij voldoende is uitgegroeid te sterk aangesproken door 

 het wegkappen van scheuten of halmen, dan gaat zij te gronde. Voor 

 een geregelde en krachtige uitstoeling wordt het gewenscht geacht 

 steeds eenige der oudste stengels te sparen en dus niet alle kap- 

 rijpe halmen weg te nemen. 



Bamboebosschen van economische waarde komen op Java nog voor 

 in het oostelijk deel (men zie de bijdrage van A. Reilingh in Tec- 

 tona 1921, bl. 597), doch ook daar was het reeds jaren geleden 

 noodzakelijk om zelfs de wildgroeiende in cultuur te nemen. Bamboe 

 wordt door den inlander geplant op de grenzen der erven of op 

 stukken grond die voor andere doeleinden minder geschikt zijn, om- 

 dat zij een groote ruimte inneemt, terwijl er niets onder groeien 

 wil en bouwgrond voor beplanting bijna ongeschikt is tot zoover 

 als de bamboe die den akker omzoomt hoog is. Bovendien is zij de 

 schuilplaats van de badjings, de grootste vijanden der klappercul- 

 tuur, zoodat het geen verwondering behoeft te baren, dat de inboor- 

 ling een zijner meest nuttige gewassen het liefst teelt buiten 

 zijn erf, en als dat niet kan slechts aan de grenzen er van. De 

 vermenigvuldiging geschiedt altijd langs ongeslachtelijken weg ; 

 bij uitzondering gebruikt men stekken — gelijk nader zal blijken 

 bij de behandeling der soorten — in den regel echter een stuk van 

 een wortelstok met een jongen halm, en wel een zoodanigen, die aan 

 de knoopen worteltjes bezit, terwijl men zich vooraf door het af- 

 schrapen van de opperhuid heeft overtuigd, dat de laag daaronder 

 wit is. Rhizoomstukken met oude halmen loopen sneller uit, maar 

 sterven onveranderlijk af. Met uitplanten geschiedt kort voor den 

 aanvang of in de eerste helft van den regentijd op 1! R. R. van 

 elkaar- gedoomde bamboe wijder — en men plaatst volgens Sollewijn 

 Gelpke tien halm zoodanig, dat hij zich richt naar de windstreek 

 waarheen hij zich van nature heeft gewend. De wortelstok wordt 

 even met aarde bedekt en de halm op het vijfde of zesde lid — soms 

 ook lager — afgekapt. Pas het jaar daarop komt er werking in het 

 rhizoom, blijkende uit lid vormen van scheuten. Dat liet dan bij de 



