266 GRAMINEAE. 



i9:... te boven gaan. Zelfs het bekende, veelvuldig nageschreven, in 1885 

 uitgegeven werk van Prof. Schröter (Der Bambus und seine Bedeuting 

 als Nutzpflanze), waarin niet duitsche degelijkheid is bijeen gebracht 

 wat literatuur- en museumstudie op dit gebied vermocht op te 

 leveren, is nauwelijks voldoende om een met de werkelijkheid over- 

 eenstemmend beeld daarvan te verkrijgen. Bij de soortbeschrijving 

 zullen de meer belangrijke bijzondere toepassingen van elke soort, 

 voor zoover mij bekend, worden vermeld, terwijl deze inleiding zich 

 bepaalt tot bamboe in het algemeen. 



De duurzame bamboes van hier zijn forsch en zwaar; vraag er naar 

 is op de wereldmarkt niet aanwezig, hoewel het zeer waarschijnlijk 

 is, dat ook buiten de tropen voor lichte constructies met groot 

 voordeel van dit materiaal gebruik zou kunnen worden gemaakt. 

 Vooralsnog verlangt de westersche markt alleen dunne bamboes voor 

 luxe-doeleinden als meubelen en gordijnstokken, bezemstelen, e.d. 

 welke in een groote verscheidenheid door Japan worden geleverd. 

 Voor de resultaten bereikt — of beter gezegd niet bereikt — met 

 de janansche soorten, die in 1893 door s' Lands Plantentuin op 

 Java zijn ingevoerd en alleen in de bergstreken willen groeien, 

 wordt verwezen naar Bulletin No. 50, bl. 149, van het Koloniaal Mu- 

 seum te Haarlem. Enkele daarvan worden voor sieraad wel eens 

 gekweekt en klaarblijkelijk is er slechts één, Phyllostachys bambu- 

 soides sieb. & zucc, welke hier plaatselijk bepaald burgerrecht heeft 

 verkregen en die is waarschijnlijk niet eens langs dezen weg op 

 Java gekomen. Tonkinstokken, waarnaar insgelijks herhaaldelijk wordt 

 gevraagd, zijn dikwandige, dunne, gele bamboes van onbekende bota- 

 nische herkomst maar van gelijken aard, aangevoerd uit zuidelijk 

 China ; de europeesche bloemisten gehruiken ze als tuinstokken, 

 zoodat zij geleverd moeten kunnen worden tegen uiterst lagen prijs. 

 Mij is nog geen inheemsche soort bekend, die de japansche bamboe- 

 soorten of de tonkinstokken zou kunnen vervangen. 

 Wat in den handel bekend staat als scraps en dient ter vervan- 

 van piassave is een artikel dat op Java een kortstondigen 

 bloei heeft gekend en zijn ontstaan te danken had aan wijlen den 

 Heer W. van Dalfsen. De geschiedenis er van blijkt uit een nota, ge- 

 hechl aan het Rapport van den Directeur van O. E. & N. betreffende 

 de maatregelen in het belang van de inlandsche nijverheid op Java & 

 Madoera II (1904), bl. 307. Van driejarige halmen van pring apoes 

 (Gigantochloa Apus kurz) werd de groene opperhuid weggeschraapt 

 en de zachtere binnenlaag afgespleten ; van het overblijvende werden 

 door splijten veerkrachtige, sterke staafjes gemaakt van ca 1 mM. 

 dikte, die duurzaam bruin werden geverfd door langdurig koken in 

 een sterk aftreksel van koelii tingi (Ceriops) met ijzervitriool 

 en koenir (Curcuma domestica) en nabehandeling met een ijzerrijke 

 vloeistof. De stokjes werden, op maat gesneden volgens bestelling, 

 in pakken geperst verscheept. Spoedig werd in de nabijheid der 

 inkoopetablissementen in Kediri, Madioen en Midden-Java het ver- 

 rdigen van scraps een huisindustrie, doch deze in I890ontstane 

 tak van nijverheid stierf reeds het volgend jaar een ontijdigen 

 dood door de concurrentie van exporteurs die liet artikel niet ken- 

 den. Een halm van 20 a 25 kali gewicht geeft niet meer dan \\ a 2 

 kati scraps; de nauwelijks daarvan te onderscheiden staafjes die 



