BAMBOE. 267 



i9/... niet afkomstig zijn van de buitenste harde laag bezitten geen waar- 

 de hoegenaamd. Terwijl de uitvinder door strenge controle de kwali- 

 teit op peil hield, lichtten chineesche opkoopers daarmede de hand, 

 zoodat de markt overvoerd raakte en bovendien het artikel in dis- 

 crediet kwam. Later werden de scraps betrokken uit China en Japan. 



De Heer van Dalfsen slaagde er in van het zachte afval, dus Papier, 

 betrekkelijk oude bamboe waarvan de meest verkiezelde laag voor 

 beter doeleinden was benut, halfstof voor de papierindustrie te 

 maken, die 1 a 2 £ per ton hooger werd getaxeerd dan houtcellulose 

 bereid volgens het sulfiet procédé ; de proef werd genomen in het 

 klein en met primitieve hulpmiddelen en latere experimenten, waar- 

 bij gekookt werd onder druk, leverden nog beter resultaat op. 



De geschiktheid van een- en tweejarige bamboehalmen in hun ge- 

 heel voor grondstof van de papierindustrie is, dank zij vooral de 

 onderzoekingen van Raitt (Indian Forest Records Vol. III part III, 

 Calcutta 1912) en Sindall (Report on the manufacture of paper and 

 paperpulp in Burma, 1912) niet twijfelachtig. Gelijk blijken kan uit 

 het overzicht door Welter gegeven in Korte Berichten 1916, bl. 581, 

 zijn de technische moeilijkheden overwonnen. De halmen moeten een 

 paar maanden worden gedroogd en dan gemalen in crushers, waardoor 

 het materiaal, de knoopen inbegrepen, wordt veranderd in een fijn 

 verdeelde massa, die in water zinkt en overal door de chemicaliën 

 kan worden aangegrepen. Om de zetmeelachtige stoffen en in water 

 oplosbare zouten, "die een ongunstigen invloed uitoefenen op de 

 kleur, te verwijderen wordt de grondstof na het breken in den molen 

 uitgekookt met water en eerst daarna aan de inwerking van de loog 

 blootgesteld. Een overzicht van de procédé's om bamboe in half- 

 stof om te zetten vindt men in Bulletin Imp. Institute 1920, bl. 418. 



Uit alleilei bamboe kan papier worden gemaakt, fraai en sterk, 

 maar moeilijk te bleeken. Volgens Van Reigersberg Versluys (Mede- 

 deeling No. 2 van de Commissie tot ontwikkeling van de fabrieks- 

 nijverheid in Ned.-Indië) is de hoeveelheid bamboe noodig voor 

 een ton cellulose te stellen op 2\ ton ; van stengels, ontdaan van 

 den weeken top en dan nog 8 h 10 M. lang, gaan er ongeveer 200 

 in een ton en aangezien de minimum omzet van een fabriek 10 ton 

 celstof per etmaal bedraagt, zijn per dag 5000 halmen noodig. Ge- 

 gevens om te berekenen hoe groot het areaal moet wezen om deze 

 hoeveelheid te leveren ontbreken, doch als men voorloopig aanneemt, 

 dat een bouw per jaar 10 ton materiaal kan afstaan, zou ter voor- 

 ziening van een fabriek van de minimum-capaciteit een boscli of 

 aanplant vereischt zijn van een uitgestrektheid van 700 bouw. Per 

 ton cellulose is verder noodig 2 ton kolen, | ton bijtende soda 

 en andere chemicaliën en 30.000 L. water. Beschikt men over groote 

 hoeveelheden water en heeft men geen moeilijkheden te wachten met 

 het afvalwater, dan zal het mogelijk wezen de celstof ook nog te 

 bleeken, wat dan 200 Kg. chemicaliën extra vereischt. Het terug- 

 winnen van een deel der soda is moeilijk en men schijnt daar nog 

 niet op te kunnen rekenen. Ingeval het echter mocht geschieden 

 moet het steenkolenverbruik nog minstens 2i ton hooger worden 

 gesteld. Zoowel de exploitatie van bamboebosschen als van bamboe- 

 aanplantingen is in Eng.-Indië ondernomen. De omvang van deze 

 bedrijven is echter nog niet groot. In Japan en op Formosa werken 



