BAMBOE. 269 



i9/... een pennemes en buigt de lat een weinig om, zoodat een strook ter 

 dikte van de insnijding een weinig los laat en de lagen, waaruit 

 de bamboe bestaat, neiging vertoonen zich van elkaar te scheiden. 

 Iets onder de eerste insnijding wordt nu een tweede aangebracht, 

 zoodat wederom een laagje van } mM. los laat, daarna een 3e, 4e, enz. 

 tot 7 of 8 sneden toe. Alsdan worden de dunne spanen voorzichtig 

 afgetrokken, zonder echter het onderste deel dadelijk los te scheu- 

 ren ; hetgeen van een lat ten slotte overblijft wordt bij liet overige 

 onbruikbare materiaal gevoegd. Men tracht wel eens verder te gaan 

 dan 8 sneden, doch hoe meer men zich verwijdert van den buitenkant, 

 hoe brozer het materiaal wordt en de kwaliteit neemt snel af. Van 

 de buitenste strooken worden de vlechtdraden voor de buitenhoeden, 

 van de binnenste die voor de voeringen gemaakt. De strookenbun- 

 dels worden nu, indien de groene tint nog niet geheel is geweken, 

 nogmaals in den dauw gelegd. Alvorens men overgaat tot het afsnij- 

 den van de vlechtdraden worden de strooken geheel losgemaakt en 

 met een mes spiegelglad geschaafd. Voor het snijden bedient men 

 zich van een werktuigje van bamboe of been, ca 15 cM. lang en 1 cM. 

 breed, met een rechthoekige uitsnijding aan het einde, dat een uni- 

 forme breedte waarborgt. Een stengel van redelijke grootte levert 

 volgens Th. Droop (zie Indische Gids 1910 1, bï. 668) voldoende 

 materiaal voor zes hoeden. De bamboe die bij uitstek voor deze in- 

 dustrie geschikt is noemt hij awi majan. De Koek (Tijdschr. der Ind. 

 Mij v. N. & L. dl 36—1888, bl. 312) vermeldt als zoodanig de bamboe 

 tali (Gigantochloa Apus) en ook Pleyte zegt, dat men aanvankelijk 

 uitsluitend awi tali bezigde, welke echter in het noorden van de 

 wester Soenda-landen langzamerhand schaarsch is geworden, zoodat 

 men naar andere bruikbare soorten is gaan omzien. Te Tangerang 

 werd mij medegedeeld, dat de overgroote meerderheid der hoeden nog 

 altijd wordt gemaakt van awi tali; andere soorten worden slechts 

 sporadisch gebezigd, n. 1. awi gombong, a. lèjali (twee vormen van 

 Gigantochloa verticillata munro), a. atër (G. Atter kurz) en a. boe- 

 loeh, een dikke Schizostachyumsoort. Pleyte vermeldt als bruikbaar 

 verder awi baloen, een soort die mij evenals awi majan niet bekend 

 is. Indien een andere dan awi tali is gebruikt, bezitten de hoeden 

 een onaangenamen reuk, doch die verdwijnt bij de behandeling met 

 bisulfiet en aan den afgewerkten hoed kan men niet zien van welke 

 soort hij is gemaakt. 



Het bamboe-hoofddeksel bestaat, gelijk reeds opgemerkt, uit een 

 buiten- en een binnenhoed, tot één geheel vereenigd door den rand 

 van den buitenhoed om dien van den binnenhoed heen te buigen en 

 vervolgens met dezen samen te vlechten. Het opzetten geschiedt 

 geheel anders dan bij de bamboehoeden van Manila ; het vangt aan met 

 een sterretje, voorkomend in vier typen, die hun naam ontleenen aan 

 de dorpen waar zij zijn uitgedacht, n. 1. Serdang, Nempang, Redjag en 

 Tjilongok. Dit kroontje wordt met groote nauwkeurigheid gemaakt, 

 want indien het niet volkomen regelmatig en gesloten is accen- 

 tueert zich de fout bij het vlechten in steeds sterker mate. Het 

 opzetten van het vlechtwerk is daarom de specialiteit van enkelen, 

 terwijl het vlechten door iedereen na weinig oefening kan worden 

 verricht. Het is regel, dat voor den groothandel bestemde hoeden 



