270 GRAMINEAE. 



nog niet te zamen gevlochten worden verkocht, omdat bij de leveran- 

 ciers de neiging bestaat de binnenhoeden te grof te vlechten. Bij 

 fijne dameshoeden moet de voering van hetzelfde nummer zijn als de 

 buitenhoed en bij andere mag het verschil niet meer bedragen dan 

 twee nummers. Indien nu de hoeden afgewerkt werden geleverd zou 

 het onophoudelijk voorkomen, dat voering en buitenhoed weer zouden 

 moeten worden gescheiden. Ook is het mogelijk, dat bij het bleeken 

 bij een van beide fouten aan het licht komen, in welk geval alleen 

 de onbruikbare helft kan worden uitgeschoten, üe buitenhoeden 

 en binnenhoeden worden derhalve elk afzonderlijk op fijnheid gesor- 

 teerd — wat op het oog geschiedt — in een reeks van nummers ; de 

 grovere worden ondergebracht in de rubrieken 000, 00 en 0, de 

 fijnere in de rubriek 1, 2, enz. ; die een hooger nummer zouden krij- 

 gen dan 8 worden als fancyartikel beschouwd en vallen buiten de sor- 

 teering. Overeenkomstig de eisenen van het oogenblik worden nu van 

 wege den opkooper binnen- en buitenhoeden van bepaalde nummers 

 en gelijken tint tot één vereenigd. Tevoren — doch ook wel eerst 

 na het aaneenvlechten — worden de hoeden geweekt in een oplossing 

 van natriumbisulfiet en in de volle zon gedroogd. Men beoogt daar- 

 mede een reiniging en bleeking, maar meer nog de bamboe te vrij- 

 waren voor insecten tot tijd en wijle zij in handen komen van den 

 franschen of amerikaanschen kooper. Het zou natuurlijk zeer goed 

 mogelijk wezen een definitieve bleeking tot stand te brengen, maar 

 alsdan zouden de hoeden getroffen worden door een zwaar invoer- 

 iccht. In hoofdzaak zijn 'zij alle van één model, dat in wijdte, bol- 

 hoogte en randbreedte verschilt. De wijde, die voor dames bestemd 

 zün, hebben een lager bol dan die voor heeren. Het eenige in den 

 groothandel gangbare vlechtpatroon is de horizontale vischgraat- 

 vorm. De kleur, die verlangd wordt, is de natuurlijke; alleen voor 

 de binnenlandsche markt en bij de nader te vermelden kaasbollen 

 worden wel versieringen aangebracht door het invlechten van zwart, 

 rood en groen gekleurde strooken op zoodanige wijze, dat elkaar 

 kruisende strepen en al of niet hellende balken ontstaan. Voor een 

 beschrijving van het vlechten en afwerken moet worden verwezen 

 naar Pleyte : De inlandsche nijverheid in West-Java als sociaal- 

 ethnologisch verschijnsel, Ie stuk (1911), Aanhangsel, of diens eenigs- 

 zins uitvoeriger verhandeling in de Locomotief van 21 en 24 Jan. 

 1905, overgedrukt in Indische Gids 1905 I, bl. 769. De locale waarde 

 van een afgewerkten hoed stelde deze schrijver in 1911 op gemid- 

 deld ca 18 cent. De verpakking voor export geschiedt in oude, met 

 blik gevoerde luciferskisten, die 500 tot 2000 stuks inhouden. Het 

 bleeken, persen tot het gewenschte model, dat geschiedt in verwarm- 

 de vormen, en het opmaken hebben plaats in Europa overeenkomstig 

 de eisenen van de snel wisselende mode, die zorgt, dat een hoed 

 niet wordt gedragen tot hij versleten is en steeds nieuwen aanvoer 

 noodzakelijk maakt, zoolang tenminste die grillige heerscheres zich 

 voor den chapeau rotin blijft interesseeren. Dank zij de superiori- 

 teit van het product, toont zij zich voor haar doen buitengewoon 

 standvastig. Juiste data zijn niet met volkomen zekerheid bekend, 

 doch wel staat vast, dat deze industrie van uitheemschen oorsprong 

 is. De techniek moet volgens Plevte den inlander kort voor 1850 

 zijn bijgebracht door van Manila ontboden chineezen en reeds vóór 



