BAMBOE — BAMBUSA. 



275 



in/424, en zeer lange leden beschrijft Rumphins (IV, bl. 2) onder den naam 

 A r u n d a r b o r tennis, waarvan hij drie gewone en drie on- 

 gewone vormen onderscheidt, in de westelijke eilanden nauwelijks 

 en op vele plaatsen in het geheel niet bekend, doch overvloedig voor- verbreiding, 

 komend op Ambon en in de Molukken ; daar vormt de boeloeh loe- 

 léba gansche bosschages, zoowel op het vlakke gebergte als in de 

 laagte nabij het strand, in het bijzonder de wilde, breedbladige 

 Leieba p ra va. De vermenigvuldiging geschiedt op de gewone cultuur, 

 wijze met wortelstukken die schuin in den grond worden begraven, 

 maar de stengels schieten ook wel van zelf wortel, als men ze voor 

 boonenstaken bezigt. 



De jonge spruiten van alle vormen zijn oneetbaar ; de halmen spruiten, 

 daarentegen zijn in groot gebruik in de huishouding als bindmateriaal Halmen, 

 (gelijk bamboe tali) voor ataps, vischkorven, sero's, enz., doch voor 

 het gebruik in zeewater heeft men deugdelijker materialen. Som- 

 tijds vindt men in de stengels helder, drinkbaar water. 



Van de verschillende, nog niet behoorlijk geïdentificeerde vormen vormen, 

 deelt hij het volgende mede : 



L e 1 e b a a 1 b a, Mal. Mol.: loeléba poetifi — Alf. Amb.: Oeté aoel 

 toeni. de beste en meest gebruikte, wordt wegens haar schaarschte 

 rondom de erven en huizen geplant, in het bijzonder te Makassar. 

 De randen der bladeren zijn scherp, zoodat men zich licht kan kwet- 

 sen als men er van voren naar achteren over strijkt. De halmen zijn 

 15 of 16 voet lang, twee vingers dik, van onderen grasgroen, van 

 boven lichtgroen en witachtig. De onderste leden zijn 2 voet lang, 

 de bovenste 3 a 31 voet. De afgesneden stengels, waarvan de wand 

 niet dikker is dan een stroohalm, drogen wit op ; zij zijn bijzonder 

 geschikt voor wandelstokken, waarin fraaie figuren worden gebrand 

 met behulp van een gloeiend stuk klapperdop. Mogelijk echter slaat 

 deze laatste mededeeling meer speciaal op 



L e 1 e b a p i c t a of L . tcmploru m, die een „verandering of 

 medesoort" is van de vorige en door sommigen voor de ware witte 

 loeléba wordt gehouden. Deze is de schoonste, op Ambon niet be- 

 kend, doch wel op Ceram en Celebes ; op Zuid-Ceram heet zij tapile. 

 De lengte der leden bedraagt 4 voet, de dikte twee duim. De stengels 

 drogen zeer wit op en dienen om er handstokken van te maken, 4 a 

 4-? r voet lang, effen wit van kleur of met ingebrande figuren. De on- 

 versierde zijn meer in gebruik als weversspoelen. 



Leieba nigra, in het Mal. der Mol. loeléba Ham en in het 

 Alf. van Amb. oeté aoel mete geheeten, komt met L. alba overeen, be- 

 houdens dit verschil alleen, dat de stengels donkergroen zijn tot aan 

 den top en dat de leden geen grooter lengte hebben dan 2 a 2\ voet. 

 De kwaliteit is echter veel minder dan van den witten vorm, want 

 zij laat zich gespleten niet gebruiken als bindmateriaal, maar breekt 

 en scheurt. 



Leieba prava. Mal. Mol.: loeléba djakat, l. oetan — Alf. Amb.: 

 oeté aoel bopo, is het algemeenst ; zij komt voor in de laagte en wordt 

 niet aangeplant. De middellijn der halmen is wat grooter dan van 

 de vorige en de wanddikte geringer. Deze vorm is wegens zijn broos- 

 heid nergens voor te gebruiken, tenzij om er iets in te koken. 



Leieba lineata of L. virgatais een fraaie vorm met lan- 

 ge leden, ruim twee duim dik, van buiten witachtig met grasgroene 



