BAMBUSA. 279 



waar de gewone soorten niet of niet goed meer vooit willen, in het 

 groot (in pagers of als sieraad) aangeplant gevonden. Volgens hem 

 worden de stengels van Wonosobo uit naar elders verzonden om te Halmen. 

 dienen voor roeren van pijpen en stokken voor inlandsche regen- 

 schermen. De halmen zijn niet dikker dan een pink, met leden van 

 7 a 8 cM. lengte en zeer dik van wand ; men gebruikt ze op den Diëng 

 voor erwtenrijs en maakt er de ruwe sigarettenpijpjes van, die naar 

 europeesch voorbeeld bij de goedkoope këdoe-sigaretten worden 

 verpakt ; het einde waarin de sigarette wordt gestoken is opgehoord. 



Halmen van pring gondani van Wonosobo werden te Buitenzorg 

 (? terecht) gehouden voor identiek met de hier veelvuldig voorko- 

 mende awi karisik (zie Schizostachyum Blumei nees). 



In het Museum : Halmen. 



Bambusa vulgaris schrad. 



Volksnamen. Atjeh : Triëng gading — Niasch : Hao adoelo — 



Mal. : Aoer gading, Boeloeh swanggi (Mol.), Boeloh gading, 



Haoer bahènda (Bandjerm.), H. gading — Minangk. : Aoewë 



gadiëng, A. koeniëng, Bamboe koeniëng, B. koering-koering — 



Soend^ : Awi ampel, A. gading, A. haoer, A. II. geulis, A. h. 



konèng, A. h. sèjah, A. h. soerat, A. konèng, A. toetoel — Jav. : 



Diadjang ampel (O. Jav.), Dj. gading (O. Jav.), Pring ampel, 



P. a. koening P. gading, ? P. lëgi, P. toetoel — Mad. : Përèng 



ampel, P. ghadhing, P. ? sorat, P. toetol — Kangean : Përèng 



tjamël — Bal. : Tiïng ampel, T. iiampjal (Kr.), T. poeling, 



T. toetoel — Sas. : Tërèng dèndèng. T. rèndèng, T. toetoen — 



Sangi : Kalahing — Alf. Minah. : ^Tahaki (bant.), Aoeg taraki 



(mongondo), Taki (t. s.), Tahaki (t. b.), Taaki (t. 1.) Winaloejan 



im béne (t. t.), W. taranatc (t. t.) — Mak. : Boelo ? banoea, 



B. gading — Boeg. : Awo lagading — Banda : Boeloeh kei — 



Z. Ceram : Téli hahoe, Téri hahoe — Alf. Ambon : Domar 



(Leytimor), Domoe, Domoel, Domoelo — Halmahera : Aoeloto 



(N. O.), Gata oeroe (N.W.) — Ternate :Tabadiko?akè,T.bahadi 



(= ampel koening), T. nani (= ampel), T. sagoe (= ampel), 



T. tjina (= toetoel). 



Boomachtige bamboe, tot 16 M. hoog en 10 cM. dik, op Java overal 



in de vlakte en de lagere bergstreken aangeplant (Koorders, Ex- 



kursionsflora). Rumphius zegt (IV, bl. 16), dat Arundarbor 



f e r a gemeen is schier door geheel Indië en op Ambon zoowel 



in het wild voorkomt als geplant wordt in de boschtuinen en nabij de cultuur. 



huizen. Pring ampel groeit volgens Koorders (Bagelen, bl. 252) nog 



goed op gronden die voor apoes en pëtoeng te droog zijn, zooals bijv. 



op de bergruggen in de afdeelingen Poerworedjo en Keboemen. 



Rumphius deelt mede, dat men gewoon was deze soort voort te 

 planten door twee of drie geledingen schuin in den grond te graven, 

 na de bovenste met een weinig slijkerige aarde en water gevuld en 

 vervolgens dicht gestopt te hebben. Zij laat zich in elk geval zeer 

 gemakkelijk vermenigvuldigen : elk lid kan volgens Koorders een 

 nieuwe plant leveren en zelfs twee, indien men het in tweeën splijt 

 en de beide helften met de bolle zijde in vochtigen grond begraaft. 

 Aan het gebruik van rhizoomstukken op de gewone wijze wordt echter 

 de voorkeur gegeven. 



