280 



ÜRAMINEAE. 



spn.iten. De jonge spruiten, niet meer dan een voet hoog zijnde, worden 



zeer gaarne gegeten en dit is volgens Koorders wel de voornaamste 

 reden, waarom deze soort in Bagelen wordt gecultiveerd, vooral de 

 vorm (?), die daar pring leuj wordt genoemd. Die van den groenen 



Halmen. vorm moeten tevoren worden afgekookt. Zij groeien buitengewoon 



snel : binnen 14 dagen bereiken zij een lengte van 10 a 12 voet en 

 binnen drie maanden kunnen zij halmen leveren geschikt voor draag- 

 stokken. De stengels worden gewoonlijk 28 a 30 voet hoog en zijn over 

 het algemeen recht, doch sommige leden zijn bochtig; hun omvang 

 is niet meer dan die van een arm. zoodat oude stengels, wegens hun 

 lengte te rank wordend, zich ombuigen om te rusten tegen de naaste 

 hoornen als zij die bereiken kunnen. Toch is dit de sterkste van 

 alle bamboes, waarvan men masten en roeren voor inlandsche vaar- 

 tuigen maakt en vooral draagstokken om zware lasten te torschen, 

 want die stokken zijn licht en niettemin zeer sterk en taai, glad 

 en gemakkelijk voor den schouder. Bamboe nagels worden steeds van 

 deze soort gesneden (Rumphius). Dezelfde geeft verder wel op, dat 

 de rechtste stengels voor daksparren en de dikste voor stijlen van 

 huizen en heiningen worden gebruikt, maar voor die toepassingen 

 komen zij alleen in aanmerking indien men geen betere kan krijgen. 

 Als materiaal voor huisbouw wordt deze soort in alle nieuwere 

 opgaven onbruikbaar genoemd wegens te geringe duurzaamheid ; 

 de stengels worden spoedig door boeboek aangetast. Het is echter als 

 in R.'s tijd de bamboe bij uitnemenheid voor draagstokken. Voor 

 bamboe pinnen gebruikt men in West-Java altijd Gigantochloa Apus, 

 die klaarblijkelijk Rumphius niet bekend geweest is. 



Medicinaal. Ook in de medicijnen heeft deze soort eenig nut, want als men 



den stengel na afschrapen van de buitenste laag raspt en een af- 

 kooksel daarvan te drinken geeft aan hem die door val of slag 

 eenig geronnen bloed in het lichaam heeft, zal de patiënt daarbij 

 veel baat vinden. Sommigen doen daarbij schraapsel van sapanhout 

 en een halven lémon swanggi (R.). 



water. Het water uit de halmen van gele bamboe wordt volgens Van der 



Burg (Geneesheer 111, bl. 200) ter hoeveelheid van 50 tot 100 gram 

 tegen geelzucht ingenomen. Die algemeen verbreide toepassing be- 

 rust ongetwijfeld op de signaturenleer. 



vormen. De halmen van B. vulgaris zijn groen, groen en geel gestreept, 



goudgeel of geel met bruine vlekken ; die kleurenrijkdom vordert 

 een overvloed van inlandsche namen. De gevlekte, die een verre 

 gelijkenis heeft met den huid van een panter (toetoel), wordt wel 

 gebruikt voor leuningen van inlandsche stoelen, vogelkooien, mu- 

 ziekinstrumenten e. cl. en zou meer weerstandsvermogen bezitten 

 tegen boeboek dan de andere vormen. 



Een ervan is misschien de Arundarbor va sar ia van Rum- 

 phius (IV, bl. 8), welke in de Molukken moet zijn ingevoerd van Java, 

 maar reeds in R 's tijd zooveel was aangeplant in de boschtuinen 

 en bij de huizen, dat men hem voor inheemsen zou houden. De opge- 

 geven volksnamen zijn echter verwarrend ; juist zal wel wezen, dat 

 hij in het Mal. van Ambon boclneh djawa en in het alf. van dat 

 eiland télin en tcrin heet, terwijl ook de balische naam timg 

 djlëpoeng niet per se verworpen behoeft te worden, doch het is 

 vast niet de bocln totownng van Makasser, evenmin als de tabadiko 



