BAMBUSA — GIGANTOCHLOA. 



281 



djawa van Ternate. Met zou de tabadiko akè van daar kunnen zijn. 

 Hoe de javaansche naam — die beslissend zou wezen — luidt, meldt 

 Runiphius helaas niet en de beschreven vorm is mij van Java ook 

 niet bekend. 



R. zegt, dat de spruiten voor de beste van alle rëboeng-soorten spruiten. 

 worden gehouden ; het bovenste deel ter lengte van een voet, dat 

 week en malsch is, geeft een kostelijk tafelzuur : het wordt geweekt, 

 een weinig opgekookt, daarna in dikke schijven gesneden, gezouten 

 en in de zon gedroogd, om dan in gepekelden azijn te worden gelegd. 

 Dezelfde rëboeng, in dunne schijfjes of ribbetjes gesneden en met 

 een vet sop gekookt, vormt een smakelijk moes als kool. 



De gladde halmen zijn ruim een been dik en bereiken op Java, Haimea 

 waar men de beste heeft, een hoogte van 50 voet, doch op Ambon 

 halen zij niet meer dan 36 voet. De geledingen zijn 2 a 3 voet 

 lang en de wand is nauwelijks een pink dik. De jonge halmen hebben 

 een grasgroene kleur, de oude zijn witachtig of lichtgeel. Bij 

 jonge stengels zijn de onderste leden gewoonlijk gevuld met drink- 

 baar water. Van de dikste halmen neemt men stukken ter lengte van 

 twee of drie geledingen, stoot de tusschenschotten door en ge- 

 bruikt de ontstane kokers om in den sagoëerboom te hangen voor 

 het opvangen van het sap. Ook zijn zij in dagelijksch gebruik voor 

 het halen van water, want vloeistoffen nemen er geen vreemden 

 smaak in aan. Op Java, Bali en overal elders waar men geen gaba- 

 gaba heeft worden de wanden der huizen, zolderingen, zitbanken, 

 fuiken en heiningen van deze soort gemaakt. De ongespleten halmen 

 zijn geschikt voor stijlen van ladders ; de dikste worden gebruikt 

 voor posten van huizen, de dunnere voor daksparren, want deze soort 

 is duurzaam als zij niet aan den regen is blootgesteld. Verder 

 meldt R., dat de stengel medicinaal wordt gebezigd als de Arundar- 

 bor fera, die echter beter resultaat zou opleveren. 



De bladscheeden worden volgens hem geschraapt tot zij zoo dun Biadscheeden. 

 zijn als papier en dan gebruikt als wikkelblad voor strootjes ; 

 óe ongeschraapte zijn geschikt om er potdeksels van te snijden. 



In het Museum: Halmen. 



19/429. Gigantochloa Apus kurz. 



Volksnamen. Mal. : Bamboe apees, B. tali — Soend. : Awi 

 tali — Jav. : Deling apoes (Kr.), D. tangsoel (Kr.), Djadjang 

 pring (O. Jav.), Pring apës (Ng.), P. apoes (Ng.), P. tali (Ng.) — 

 Mad. -.Përèng talè — Bal. : Tiïng tali, T. tlantan. 

 Boomachtige bamboe met tot 15 M. hooge en 10 (of meer) cM. dik- 

 ke halmen, overal in de vlakte en de lagere bergstreken aangeplant 

 en schijnbaar in het wild groeiend (Koorders, Exkursionsflora) ; 

 zij bloeit zeer zelden. Het is zonder voorbehoud de nuttigste der 

 javaansche soorten en een van de weinige waarvan omtrent de cul- cultuur. 

 tuur speciale gegevens beschikbaar zijn, n. 1. een anonym artikel 

 in het Soerabajasch Handelsblad van' 10 Mei 1912 (overgedrukt in 

 het tijdschrift Tectona van dat jaar, bl. 533) van een schrijver, 

 die zegt deze soort in den Oosthoek jaren lang te hebben geplant 

 voor dolken ten behoeve van de tabakscultuur — dus stengels die 

 ca 5 M. lang en van onderen 3 a 5 cM. dik zijn en dienen als latten 

 voor het ophangen van tabak — en verder de reeds in de inleiding 



