GIGANTOCHLOA. 283 



19/429. vijfde jaar 3 tot 5 en zoo voort ; het uitloopen houdt volgens hem 

 • . meestal verband met het aantal volwassen stengels dat de stoel 

 telt. Het tijdstip waarop men met uitkappen kan beginnen stelt 

 hij op het 5e jaar op vruchtbaren en het 8e jaar op mageren grond. 

 Koorders deelt mede, dat in Bagelen van deze soort niet geoogst 

 wordt voor de stoel 10 a 15 jaar oud is. Sollewyn Gelpke stelt 

 de opbrengst van een middelmatigen stoel op ca 30 halmen in drie 

 jaar. In de regelmatig gegroeide, in een verband van 2 x 2 M. aan- 

 gelegde culturen in Besoeki — waarvan het verband in den regel 

 niet geheel behouden blijft — worden volgens Reilingh jaarlijks 

 niet meer dan 1 tot 4 halmen per stoel weggenomen en de gemiddel- 

 de jaarlijksche opbrengst, als de aanplant in volle productie is, 

 wordt gesteld op 2500 a 3000 dolken per H. A. De leeftijd waarop 

 een halm kapbaar is houdt volgens den oosthoek-planter ten nauw- 

 ste verband met de dikte. Stengels van 3 cM. doorsnede zouden 

 reeds bruikbaar zijn op ruim éénjarigen leeftijd ; die van 6 cM. 

 eisenen twee jaar, van 10 cM. 4 a 5 jaar en de allerdikste nog 

 langer. Alle stengels zonder onderscheid kan men echter vele ja- 

 ren laten staan ; de kwaliteit er van wordt steeds beter, doordat 

 de wanddikte voortdurend toeneemt, terwijl het weefsel harder 

 wordt. Dunne stengels groeien op den duur aan het benedeneind 

 bijna geheel dicht, terwijl ook de grootere een aanzienlijke 

 wanddikte kunnen bereiken. Door de wijze van uitkappen heeft men 

 het in de hand overeenkomstig de behoefte dikke of dunne halmen 

 te verkrijgen. Een jonge aanplant brengt aanvankelijk alleen dun- 

 ne stengels voort, doch levert als hij aan zichzelf wordt overge- 

 laten in de volgende jaren steeds dikker halmen. Door zwaar te 

 kappen wordt het wortelstelsel gedwongen magere scheuten, die 

 natuurlijk opgroeien tot dunne halmen, te produceeren en door te 

 arme stoelen een jaar met rust te laten kan men dikkere krijgen. 

 Zware scheuten zouden door de inlanders wel dadelijk v/orden weg- 

 gekapt ; zij beweren, dat voor eiken dikken twee dunne in de plaats 

 komen. Is men gedwongen zwaarder te oogsten dan voor den aanplant 

 goed is, dan kan men de nadeelige gevolgen voor een deel opheffen 

 door het toepassen van een flinke grondbewerking. 



Het uitkomen der jonge scheuten heeft voornamelijk plaats tegen Scheuten. 

 het eind van den regentijd. Die spruiten zijn bitter en oneetbaar ; 

 volgens Sollewyn Gelpke (bl. 213) worden er zelfs bedwelmende 

 eigenschappen aan toegeschreven. De Clercq vermeldt (No. 405), dat 

 men ze gebruikt tegen ingewandswormen van paarden. Hasskarl (Het 

 Nut, No. 133) zegt, dat zij eetbaar gemaakt kunnen worden door af- 

 koken, gevolgd door weeken in water gedurende 3 a 4 dagen. 



De gekapte halmen plaatst men overeind, liefst in de schaduw van Halmen, 

 hooge hoornen, tot zij geel en volkomen droog zijn. Dan worden zij 

 minstens 30 dagen lang geweekt in stilstaand of zwak stroomend 

 water (bijv. op een stuk volgeloopen sawahgrond), waartoe men ze 

 in drie of vier lagen legt, die met grond, steenen of hout worden 

 bezwaard om een algeheeïe onderdompeling te verkrijgen. Zeer dikke 

 bamboe die men niet wenscht te beschadigen zou nog langer noodig 

 hebben om uit te loogen teneinde vrij te blijven van boeboek. Legt 

 men de bamboe levend of half groen in het water, dan verliest zij 

 haar aantrekkelijkheid voor deze insecten niet. 



