CYPERUS. 



291 



& Madoera beneden 1000 M. voorkomend op vochtige of drassige, 

 niet-ziltige terreinen, vooral aan waterkanten (Backer). De in drieën 

 gespleten stengels dienen voor het binden van rijstbossen ; te Bata- 

 via vindt men ze in gebruik als ,,tali pasar", voor welk doel zij door 

 hun sterkte zeer geschikt zijn. Berichten omtrent toepassing voor 

 vlechtwerk ontbreken, doch in verband met zijn groote verbrei- 

 ding is het niet onwaarschijnlijk, dat de stengels ook voor dat doel 

 worden gebezigd. 



Als pasartouw worden te Batavia insgelijks nog gebruikt de sten- 

 gels van C. radiatus vahl — Mal. Batav!: adëm-adëm, djèkèng, wlingi 

 — Jav.: loemboengan. Deze soort is gewoonlijk korter, doch komt tot 

 op ongeveer dezelfde zeehoogte en op gelijke groeiplaatsen voor. 



Cyperus rotundus linn. 



Volksnamen. Souchet rond, Runde ZypenvurzeL Nut grass — 

 op Java: Téki — Mad.: Mota — Alf. Minah.: Roekoet tëki 

 (t.t.j, Woeta (id.) — Bwool: Boelili manggasa boeai — Tern.: 

 Tagé-tagé. 

 Overblijvend schijngras, 0.10 tot 0.75 M. hoog, waarvan de oude 

 individuen in het bezit zijn van een vertikaal, langwerpig-rond, 

 1 tot 3 cM. lang knolletje, waaruit 1 a 3 beschubde, 5 tot 15 cM. 

 lange uitloopers ontspruiten, welke aan den top aanzwellen tot een 

 dergelijk knolletje, dat weer nieuwe uitloopers voortbrengt, zoodat 

 ten slotte groote, in den regel ijle — onder zeer gunstige omstan- 

 digheden echter ook wel dichte — complexen ontstaan. Aan den 

 top zet het knolletje zich voort in een opgerichten, dunnen halm, 

 welke onder aan den voet bezet is met smal-lijnvormige, tot 60 cM. 

 lange en 2 a 4 mM. breede, glanzend donkergroene, niet of nau- 

 welijks ruwe bladeren. Op den top draagt de halm een onregelmatig 

 samengestelde schermvormige bloeiwijze, welker uiterste takken 

 een aantal trosvormig gerangschikte vrij dicht bijeen geplaatste, 

 doorgaans schuin opstaande smal-lijnvormige, platte, 1 a 3 cM. onkruid, 

 lange, bruine aartjes dragen. Op Java is het verbreid van het 

 Westen tot het Oosten van af de laagvlakte tot op ca 1000 M. 

 zeehoogte en mogelijk nog hooger. Het groeit bij voorkeur op niet 

 te droog doch ook niet drassig cultuurterrein, op akkers, in tuinen, 

 enz., plaatselijk vaak in zeer groote hoeveelheid, en het is een der 

 algemeenste, schadelijkste en meest, gevreesde onkruiden, dat met 

 veel moeite wel in toom te houden, maar bijkans niet is uit te roeien. 

 Blijft bestrijding uit, dan doortrekt het den bodem ten slotte met 

 een dicht netwerk van wortelstokken en put het den grond sterk uit, 

 terwijl het andere planten in haar groei belemmert (Backer). In 

 Queensland Agr. Journal 1899, bl. 463 wordt medegedeeld, dat 

 alleen diepe, blijvende schaduw het duurzaam doet wijken. 



Rumphius zegt (VI, bl. 1) dat de knolletjes van Cyperus ro- Knoiiet.es. 

 t u n d u s b u 1 b o s u s op vetten grond soms zoo lang en dik wor- 

 den als een pink en nu eens rond zijn, dan weer langwerpig, scheef en 

 bochtig, stekelig in het aanvoelen. Zij zijn van buiten bruin of aard- 

 kleurig, van binnen wit, roodachtig bestervend. Reuk en smaak 

 zijn specerijachtig, eenigszins bitter en samentrekkend, den mond 

 vervullende van een aangenamen geur. De Javanen gebruiken ze, 

 gezuiverd van de aanhangende vezels en een weinig afgeschraapt, 



