300 



CYPERACEAE. 



(P a n d a mis a eau 1 i s mar- 



c o s t a t u m kukz, 8. p a n - 



Scirpodendron Ghaeri merr. 



telli, S c i r p o d e n d ro n 



d an if o r in c zipp.). 



Volksnamen. Mal.: Pamlan ajër (Mol.), Roembai, Sëding ajer 



(Banka) — Lamp. : Pijës, Roembai latah — Alf . Amb. : La- 



sial, Lasiatal — Tern. : Sèa-sèa. 

 Opgericht moeraskruid, ca 1.50 M. hoog, met tot 4 M. lange blade- 

 ren, in voorkomen sterk herinnerend aan een pandan en door Rum- 

 phius dan ook beschreven (IV, bl. 154) onder den naam Pand a n u s 

 caricosus, als een stamlooze plant met rechtop staande snij- 

 dend scherpe bladeren van 10, 12 zelfs 15 voet lengte en 2 duim 

 breedte, die aan de kanten van moerassen zoo dicht opeen groeit, 

 dat men er niet doorheen kan komen. Ook uit onderscheiden streken 

 in Zuid-Sumatra werd mij bericht, dat dit gewas er veelvuldig in 

 groote hoeveelheid voorkomt. In Palembang en Djambi wordt het 

 ook aangeplant ; de vermenigvuldiging geschiedt door middel van 

 worteluitloopers. Jasper & Pirngadie (Vlechtwerk, bl. 34) berichten, 

 dat eerst vijf jaar na het uitplanten de oudste bladeren bruikbaar 

 zouden zijn voor vlechtwerk. De behandeling van het materiaal komt 

 ongeveer overeen met die welke de pandan in loco ondergaai : de 

 middennerf en de gestekelde randen worden weggenomen, waarna de 

 beide bladhelften vier etmalen aan de zon worden blootgesteld. Als zij 

 droog zijn verdeelt men de helften in linten, die glad en soepel worden 

 gemaakt door ze over een stuk bamboe heen en weer te trekken. 

 De volgorde der bewerkingen is niet overal dezelfde. In Moelak- 

 Oeloe kostte in 1916 een grove roembaimat van 2 M 2 . oppervlakte 

 20 a 25 cent. Van hetzelfde materiaal worden ook rijstzakjes en kleine 

 voorwerpen voor huishoudelijk gebruik vervaardigd. Rumphius zegt, 

 dat de inlanders van Ambon, Ceram en de omliggende eilanden van 

 de bladeren hun gewone matten maken, welke echter in kwaliteit en 

 duurzaamheid achterstaan bij (andere) pandanmatten. 

 In het Museum .- Grondstof, matten. 



20/501. Lepironia mucronata rich. 



Volksnamen. Mal. : Poerocn, P. danaii (Z. O. Born.), Tèkor 



of Tikér (Z. Sum.). 

 Schijngras van zuidoostelijk Azië, vermoedelijk verbreid over den 

 geheelen Maleischen Archipel : van Borneo westwaarts is het veelvul- 

 dig ingezameld en ook aangetroffen op Soela, doch van Java is het 

 Cultuur. nog niet bekend. Zoowel in Zuid-Sumatra als op Borneo wordt deze 



soort gekweekt ; van verreweg het meeste belang is de cultuur in het 

 achterland van Bandjermasin, waar volgens Elenbaas (Verslag Vezel- 

 congres dl I, eerste stuk, bl. 187) de aanplantingen een oppervlakte 

 beslaan van ongeveer 2000 bouw. De poeroen danau wordt geteeld in 

 de af deelingen Martapoera, Kandangan en Amoentai in zeer moerassige 

 streken. Zij gedijt het best in zachte, zwarte modder, die ca 1 voet 

 onder water staat. Voor liet aanleggen van een aanplant wordt het 

 terrein slechts schoongemaakt zonder grondbewerking ; het plantma- 

 teriaal, verkregen door oude pollen te scheuren, wordt in bosjes van 

 20 tot 30 stengels uitgezet in een verband van 3 a 4 cIM. Aan onder- 

 houd wordt klaarblijkelijk weinig gedaan. Evenals Fimbristylis glo- 

 bulosa wordt Lepironia mucronata evenwel zeer geschaad door on- 



