CORYPHA. 307 



tegen hoest. In Midden-Java is zij wel te vinden in den medicijn- 

 handel (Vorderman, Geneesmiddelen II). Mevr. Kloppenburg ver- 

 meldt, dat die gom, in water opgelost, een bekend middel is tegen 

 tering. Opgelost in rijstwater wordt zij aangewend tegen dysenterie 

 en versch ook voor het afsluiten van kapwonden. 



Het palmiet is volgens Hasskarl eetbaar. Paimiet. 



Strooken van de nog niet ontplooide bladeren, van de nerven ont- Bladscheuten, 

 daan, geweekt en gedroogd, zijn op Celebes in gebruik voor allerlei 

 vlechtwerk voor huishoudelijk gebruik, o.a. de bola, een soort mat 

 ter afschutting van de slaapplaatsen in de huizen. In de Philip- 

 pijnen maakt men er eveneens allerlei artikelen van, zoowel grof 

 als fijn, zelfs goedkoope hoeden voor export, maar voornamelijk 

 dient deze grondstof daar voor het weven van matten, zeilen en de 

 z.g. bayones, de zakken waarin volgens Buil. No. 18 Bureau of Forest- 

 ry alle door de Philippijnen uitgevoerde suiker wordt verpakt. 

 Hier is daarentegen van veel grooter belang wat bij onze buren Agei. 

 buri-raffia heet, de agêl, die bestaat uit de in strooken gescheurde 

 opperhuid der bladscheuten. De bereiding in Zuid-Celebes is uit- 

 voerig beschreven in een nota van Van Affelen van Saemsfoort, ge- 

 publiceerd in het Tijdschr. d. Ind. Mij v. N. & L. dl 76. Met het oog 

 op de scherpe stekels der bladstelen worden de hoornen met ladders 

 beklommen om de stijve, veelal ruim een meter lange pijlen te 

 kappen. Deze worden op de vouwen doorgescheurd en van de nerven 

 ontdaan. De overblijvende licht geelgroene ca 2 cM. breede strooken 

 worden een voor een tusschen een in de hand gehouden bamboe 

 spaantje en den wijsvinger doorgetrokken en dan te drogen gehan- 

 gen. Na ongeveer drie dagen zijn de reepen geel opgedroogd en toont 

 de glimmende zijde — de bovenkant van het blad — neiging zich 

 van de rugzijde te scheiden. De uiteinden, die veelal hard zijn, snijdt 

 men af en van elke strook wordt de glimmende zijde nu los gemaakt 

 van den rugkant. Deze laatste is onsterk en wordt meestal wegge- 

 worpen. Het bewerken der spruiten moet spoedig na het snijden 

 geschieden, daar anders het scheiden van boven- en onderzijde niet 

 meer mogelijk is. Zij zijn echter ook na maanden nog te gebruiken, 

 indien ze een dag in zeewater worden opgeweekt. De bovenhuid 

 wordt, in bundeltjes gebonden, in den handel gebracht. De kwaliteit 

 verschilt naar de zorg aan de bewerking besteed. Als eerste kwaliteit 

 gelden de soorten waarvan de harde uiteinden en randen zijn afge- 

 sneden en de vliezen in tweeën zijn gevouwen. Dergelijke fijne agël, 

 waarvan de lengte beneden 1 M. blijft (van Kabaena en Roembia), 

 kostte te Makassar 7 a 8 gulden per picol. De grove agël — van 

 Lakara en Langkolome — is minder zorgvuldig bewerkt : de vezels 

 zijn breeder (2h cM.) en langer (If M.) en de prijs daarvan bedroeg 

 te Makassar 4 a 5 gulden p.p. 



F.en bijzondere, fijne en sterke soort van agël draagt bij de ma- Pa P as - 

 kassaren den naam papas. Deze wordt gemaakt van zeer jonge pijlen, 

 die niet langer zijn dan ca | M. De bereiding komt overeen met die 

 van agël, behoudens dat de bladstrooken zonder voorafgaand dro- 

 gen door herhaald strijken direct worden gescheiden in boven- en 

 benedenhuid en dat de natte bovenhuid dadelijk wordt verdeeld in 

 strookjes van 1 a 1 1 niM. breedte. Deze reepjes worden een nacht 

 in zoet water geweekt en den volgenden dag een kwartier in kokend 



