310 



PALMAE. 



gekeerd, over elkaar gelegd en vastgenaaid. De bladeren bezigt men 

 ook wel voor dakbedekking (Algemeen Landbouwweekblad Juli 

 1921, bl. 72). 



Biadsteien. De bladstelen worden, na splijten (waarbij tegelijkertijd het hart 



wordt verwijderd) en weeken, geklopt tot de vaatbundels vrij ko- 

 men. Daarvan wordt een grove touwsoort gedraaid, o.a. in gebruik 

 aan boord van de kleinere makassaarsche vaartuigen. Op de Philip- 

 pijnen worden van deze vezels zeer fijne hoeden gevlochten. * 



Bij de makassaren wordt aan een aftreksel van de stelen de kracht 

 toegeschreven om toovermiddelen onschadelijk te maken ; in tijden 

 van cholera worden daarom bij hen algemeen een paar stukken in 

 putten en watervaten geplaatst. Eenige geneeskracht schijnen zij 

 werkelijk te bezitten, zegt Van Affelen van Saemsfoort, want een 

 afkooksel er van wordt, naar men beweert met succes, toegediend 

 aan droezige paarden. Als iemand gegeten heeft van schadelijke 

 visschen, krabben of paddenstoelen — aldus Rumphius — moet 

 men een stuk van den bladsteel in water kneuzen, 't sap daaruit per- 

 sen en 't zelve den patiënt ingeven, en hij zal genezen zoodra hij aan 

 't braken raakt. Men neemt ook, bij gebrek aan versche stelen, een 

 van de bladeren gevlochten mat, kneedt die zoo lang in 't water tot 

 het schuimt en geeft het dan den patiënt te drinken. 



zwam. Tusschen den oorsprong der bladstelen vindt men, in kleiner hoe- 



veelheid en ook minder in kwaliteit dan bij Arenga pinnata, een 

 weeke en teere substantie als gebrand tonder, baroek (zwam) ge- 

 naamd, die geschikt is voor het breeuwen van vaartuigen (R.). 



vruchten. De jonge vruchten worden gestampt in de rivieren geworpen om 



de visschen te bedwelmen. Half rijpe vruchten, welke nog zacht en 

 wit zijn van binnen, zijn aangenaam om rauw te eten en om er roe- 



zaden. djak van te maken. Van de rijpe zaden worden bidsnoeren vervaar- 



digd, die mettertijd zwart worden (Hasskarl). De zaden van den 

 talipot palm (C. umbraculifera) zijn bijna zoo hard als ivoor en wor- 

 den in Europa gebruikt voor het vervaardigen van knoopen. In den 

 (eng.-indischen ?) handel staan zij bekend onder de namen bazar 

 batoe-, bajoerbet- of bajoerbatoem-noten en een vrij belangrijke uit- 

 voer vindt plaats van Bombay (Watt's Commercial products, bl. 429). 

 In het Museum: Wortels, sago, gom, weefsels, zaden. 



Stai 



21/539. Licuala acutifida maf<t. 



Volksnamen. Mal. Malakka : Palas padi. 

 Dwergpahn, in Straits Bulletin 1904, bl. 263, door Ridley vermeld 

 als leverancier van de voorheen als penang lawyers zeer populair 

 geweest zijnde wandelstokken, doch waarschijnlijk ten onrechte, daar 

 hij in Materials for a Flora of the Malayan Peninsula deze soort 

 beschrijft als gewoonlijk zeer kort van stam. De naam palas geldt 



* De buri palm levert in de Philippijnen drie verschillende materialen 

 voor het vlechten van hoeden. Het meest algemeen is het reeds vermelde 

 gebruik van het bladweefsel, waarvan in den regel slechts goedkoope hoeden 

 gemaakt worden. De gespleten nerven van de nog niet geopende bladeren zijn 

 de grondstof van de fraaie en duurzame colasiao- of pototanhoeden. In de 

 derde plaats vervaardigt men van de vezelbundels uit de stelen der vol- 

 wassen bladeren de fijne, dure lucban-hoeden, in de V. S. bekend als bangkok 

 hals. Men zie Philippine Journal of Science, C — 1911, bl. 113. 



