312 PALMAE. 



in het gebied der makassaren en in het land Lnbo (Loewoe) meest op 

 luchtige plaatsen in woeste bergstreken groeienden waaierpalm, die 

 in het makassaarsch bisoela en in Loewoe mctjc zou heeten. Hij 

 moet gelijken op Corypha utan, maar de stam is slechts 2 a 3 vadem 

 hoog, niet dikker dan van een jongen pinangboom, insgelijks glad 

 van schors en in leden verdeeld ; het bovenste deel is groenachtig. 

 De bladeren komen heel wel overeen met die van Corypha, doch zijn 

 dunner ; de bladstelen zijn een weinig gekarteld. De vruchten zijn 

 zoo groot als een kogel, wat toegespitst en rammelen als zij rijp 

 'M. zijn. De inlanders nemen het versche blad, schrapen de rugzijde weg 



en laten het dan drogen. Vervolgens weeken zij het in warm water, 

 schrapen het nogmaals en splijten het ten slotte in zoo dunne dra- 

 den als zij noodig hebben voor het weven van kleeren. Die vezels 

 worden öf alleen gebruikt, of in combinatie met katoenen garen, 

 maar voor regenrokken moeten er ter wille van de stevigheid blad- 

 vezels van Corypha onder worden gemengd. Men weet deze somtijds 

 zeer fraaie weefsels te verven in allerlei kleuren (Rumph.). 



Dit is een palm van hoogst onzekere identiteit, waarvoor De Clercq 

 (No. 2038) als boegineesche namen o._ m. alosi bisoe en a. tëngë op- 

 geeft, welke als zij juist waren zouden duiden op (een met Rumphius' 

 beschrijving niet overeenstemmende) gelijkenis met den gewonen 

 pinang. Naar aanleiding van pogingen om een weefsel als door R. 

 bedoeld in Loewoe te verkrijgen vernam ik in 1912, dat daar veelvul- 

 dig een palm voorkomt, alosi geheeten, van welks bladeren voorheen 

 door de bergbewoners van Boven-Malili en Boven-Palopo weefsels 

 werden vervaardigd, aangeduid met den door Rumphius vermelden 

 naam mètjé. De invoer van katoenen stoffen had het inheemsche arti- 

 kel evenwel in onbruik doen geraken. Nader is echter gebleken, dat be- 

 doelde boom Mischophloeus vestiaria merr. is, door Rumphius elders 

 vermeld, en dat ter opsporing klaarblijkelijk moet worden uitgegaan 

 van den makassaarschen naam bisoela. 



2'' 540 Livistona rotunclifolia mart. (Corypha r. lamk). 



Volksnamen. Mal.: Suriboe (Mol.), Woka (Menado) — Jav. : 



Sadang, Sadèng (dial.) — Bal. : Samih, Sanür (Kr.) — Sas. : 



O jong — Bima : Sandoiunva — Talaut : Amboetw — Sangï : 



Këmbocno, Koemboaui (Taboekan) — Alf. Minah. : Sah.ang 



(bent.), Komoeno (bant.), Ono (Mongondo), Sohiwock (ponos.), 



Simbël (t. s.), Lamèk (t. b.) Sarang (id.), Simbël (t. t.), Sarëng 



(tousaw.) — üorontalo : Omboelo, Ombouw (Boenda-dial.) — 



Bwool : Komboeno — Barèe : Kombocno — Mak. : Tolong — 



Boeg. : Tolong — Alf. Amb. : Saliboe — Makian : Wok — 



Kalana fat : Manmèn — N. Hahnahera : Wèka (Gal., Tob.), 



? Haliwi (Modolc), Wèka (Tabaroc), Eka (Loda), Wokal (Pa- 



goe) — Ternate : Woka — Tidore : Woka. 



Slanke waaierpalm, tot 24 M. hoog.de S a r i b u s van Rumphius 



(1, bl. 42) volgens dezen zoowel in de vlakte als in het gebergte 



groeiend op vochtige gronden, doch niet in moerassen. In groote 



hosschen vindt men hem op de Noordkust van Cerain en verder op 



Java, Celebes en in de Molukken, maar niet op Ambon. 



Hel buitenste hout, dat een sponsachtig hart omsluit, heeft een 

 dikle van omtrent twee vingers en is aan oude stammen van hoorn- 



