LIVISTONA — COPERNICIA. 313 



achtige hardheid, zoodat men het, als het gepolijst is, voorebben- 

 hout zou aanzien ware 't niet, dat er witachtige of gele aderen 

 door loopen. Door de maleiers * en Javanen wordt het veel gebruikt 

 voor stelen van werpspiesen. Men kan stukken krijgen van een hand 

 breedte en een duim dikte, dienstig om er kleine koffertjes van te * 

 maken, maar zij vereischen een sterk boenen eer men ze glad heeft. 

 Het is een van de beste palmenhoutsoorten (R.). 



Duijfjes' Houtcatalogus (No. 813) vermeldt, dat de stammen van 

 oude boomen hard, sterk en duurzaam zijn, mits niet boven den grond 

 afgekapt, maar uitgegraven en dus aan het ondereind gesloten blij- 

 vend ; in Oost-Java bezigt men ze zeer veel als stijlen voor tabaks- 

 loodsen. 



In de Minahassa worden volgens Koorders de tot latten gespleten 

 zwarte, ijzerharde stammen gebruikt voor wandbekleeding, vloer en 

 zolder en deze zouden uiterst duurzaam wezen. 



Van Menado werd mij in 1909 geschreven, dat een proefzending lat- 

 ten naar Europa was gezonden voor het vervaardigen van wandelstok- 

 ken, doch dat de opbrengst de vracht niet had kunnen dekken. 



Het palmiet is volgens Rumphius eetbaar. Paimiet. 



De jonge, nog niet ontplooide bladeren — aldus dezelfde — worden Bladeren, 

 gedroogd om te dienen in de plaats van pakpapier, want zij laten 

 zich uittrekken en naar believen weer samenrollen. De makassaren 

 doen er wat meer moeite toe, nemende de ongeopende bladeren, die ze 

 in warm water steken en weder in de' zon ten naasten bij drogen, 

 mitsgaders alsdan met een steen zoo glad wrijven, dat ze worden als 

 chineesch papier. Hierin rollen ze hun gekorven tabak, het koste- 

 lijk reukwerk doepa en andere dingen meer. De gedroogde bladeren 

 zijn witachtig of strookleurig en kunnen samengevouwen lang worden 

 bewaard. Als men ze gebruiken wil legt men ze tevoren een nacht 

 in den dauw, opdat ze soepel worden. De jonge bladeren van den 

 struik zijn veel beter te behandelen dan die men van den boom 

 neemt (R.). Ook Koorders roemt de bruikbaarheid van deze groote, 

 stevige, leerachtige, lenige bladeren voor verpakkingsmateriaal. 



In het Museum : Hout. 



2i/f.49. Copernicia cerifera mart. 



Volksnamen. Waspalm, Camaubapalme, Wax palm. 

 Hooge waaierpalm met. een ca 15 cM. dikken stam, waarvan het on- 

 derste deel bezet is met de overblijselen der bladscheeden, en 

 bladeren waarvan de vlakke schijf een middellijn heeft van 6 voet. 

 Hij is inheemsch in Brazilië en behoort volgens Martius thuis in 

 streken waar het zes maanden per jaar zeer droog is ; daar groeit 

 hij in het wild op vochtige gronden. De jonge bladeren zijn zoowel 

 aan den boven- als aan den onderkant bedekt met een waslaag ; die 

 der onderzijde zit zoo vast, dat zij bij drogen niet loslaat. Het 

 inzamelen van het was geschiedt volgens Tropenpflanzer 1902, bl. 



* Als maleiers bestempelt Rumphius de bewoners van streken bewesten 

 Celebes, zooals de sumatranen, javanen en madoereezen, in tegenstelling met 

 die van het oostelijk deel van den Archipel, als makassaren, boegineezen, 

 alfoeren, ambonneezen, enz. : in den regel vermeldt hij ook het gebied door 

 hem bedoeld en spreekt dus van de maleiers van Madoera, Djambi, etc. 

 Bali wordt steeds afzonderlijk door hem genoemd. 



