336 PALMAE. 



dicht gedoorndi n, kaarsrechten beneden lichl grijzen en boven fraai 

 groenen stam. in de Minahassa nogal algemeen fcusschen 600 en 1000 M. 



De houtlaag van den starrl wordl gespleten tot latten— van groo- 



■-.< ■mplaivn kan men een snort planken krijgen van 15 a 20 M. 



lengte en 15 a 20 cM. breedte welke gebruikt worden als die van 



I ivistima rotundifolia mart., doch de wanga is zeer onderhevig aan 



harsten en minder duurzaam. 



Uit de jonge bladeren wordt garen gemaakt (Koorders, Minahassa). 

 Rumph. (!. hl. (S5) hield den hem van Oost-Celehes hekenden Wa n ga 

 voor denzelfden als Pigafettia filifera ivierr. en deelt mede. dat 

 hij in Temhoekoe niet in gebruik is voor het weven van kleedjes, 

 doch dat men er wel eenig naaigaren van weet te maken. Een in de 

 residentie Menado naar deze vezelstof ingesteld onderzoek had ech- 

 ter geen resultaat. De Ass. Res. ü. J. Koopman berichtte in October 

 1912, dat de vezelstot daar onbekend was en dat de uit verschillen- 

 de districten door hem ontvangen vezels der jonge bladeren zoo 

 zwak waren, dat het hem onmogelijk toescheen er garen van te maken. 



i- Pigafettia filifera vu: rr. (P. f i la ris becc, Metroxylon 



f il are wart.). 



Volksnamen. Mal. Mol.: Sagoe oetan — Ceram: Hakoer, Wcoel 

 (O.) — Alf. Aml\: Lapia abal — Oelias.: Boelilo — Soela: 

 Kabpehe. 

 De nog niet terug gevonden S a g u s filarisvan Rumphius'(I, 



hl. 84) wordt door dezen beschreven als een in het gebergte groeiende 

 palm. zoo hoog als een klapper en zoo dik als een sagoboom, sterk 

 gedoomd, in het bijzonder bij den oorsprong der bladeren. 



Het harde hout dient voor latten en uit de jonge, nog niet ont- 

 Biaderen. plooide bladeren maakt men, vooral op Ceram, een fijn draad voor 



het weven van kleeren, waartoe men de pijlen 's ochtends, als de 

 doorns het beklimmen van den boom het minst bemoeilijken, afsnijdt. 

 Of wel, men kapt den boom om, indien het beklimmen te gevaarlijk 

 wordt geacht. De spruiten worden in heet water gelegd en de ner- 

 ven er uit genomen. Vervolgens wordt het blad uitgespreid en ge- 

 schraapt tot de bovenste huid als een vlies overblijft. Dit vlies 

 wordt ten slofte met de nagels of een aangescherpt stukje bamboe 

 tot smalle stronken gespleten die, na geverfd te zijn, al of niet met 

 garen vermengd worden geweven (Rumph). 

 In het Museum: Hakoer-vezel. 



Zalacca affinis griff. 

 Volksnamen. Koeboe : Linsoem. 

 Stamlooze palm, 5 a 6 M. hoog. in de Koeboestreken dikwijls in 

 meerdere exemplaren bijeen groeiend in de met brak water bedekte 

 [elegen bosschen. De vruchten — meer langwerpig dan, doch 

 even grool al die van /.. èdulis — zijn in rijpen staat zoeter en min- 

 der wrang dan die van X. coriferta en worden daarom gaarne gegeten. 



Za'acca Blumeana mart. var. Rimbo BECC. 

 Volksnamen. Mal.: Sultik rimbo. 

 Stamlooze, sterk gestekelde palm, 3 M. hoog, in Zuid-Sumatra 

 wildgroeiend aangetroffen op pl.m. 7(t') M. zeehoogte. De rijpe vruch- 

 ten worden gegeten, doch zijn zuur en wrang. 



Mam. 



