ROTAN. 339 



21/... geen glazuurlaag en zijn om deze reden alleen bruikbaar voorwerk 

 waarbij het uiterlijk geen gewicht in de schaal legt. De stammen van 

 Ceratolobus, welk geslacht slechts een gering aantal soorten omvat, ko- 

 men overeen met die van Calamus en Daemonorops; die van Myriale- 

 pis, Plectocomia en Plectoeomiopsis zijn meestal dik, ruw en ongelijk. 



Het voorkomen beschrijft Teysmann in het Natuurk. Tijdschr. v. 

 N. I. dl 35, bl. 308 als volgt : Men vindt ze zoowel in moerassen als 

 op droge gronden, in de laagvlakte en in het gebergte, in alle vormen 

 en standen, met alleen staanden stengel en in groote struiken met 

 vele stengels, van de dikte van een pijpesteel en van ruim een Rijn!, 

 duim. De slingerende stengel, die uit het hart der plant voortkomt, 

 heft zich aanvankelijk rechtstandig op ; geen steun vindend buigt 

 hij zich om tot een steunpunt gevonden is, waarna hij opklimt tot 

 in de hoogste boomen. Zijn geen steunpunten aanwezig, hetzij door 

 het ontbreken van opgaand hout of doordat de bereikbare stammen 

 glad zijn, dan loopt hij voort over het lagere houtgewas. In het 

 Palembangsche aan den Moesi vond ik, waar geen geboomte aanwezig 

 is, de stengels in dikke lagen op elkaar gestapeld langs de boorden 

 der rivier (T.). De habitus is derhalve verschillend. Meestal zijn 

 het struiken als de salak, waaruit zich de eigenlijke, klimmende ro- 

 tanstengels ontwikkelen, soms slechts één, gelijk het geval is bij 

 vele soorten op Celebes, meestentijds meer, tot 100 toe. Van enkele 

 soorten, zooals Calamus trachycoleus bfxc, slaan de stengels van 

 afstand tot afstand wortel bij de knoopen, waardoor nieuwe planten 

 ontstaan, die op haar beurt slingerende stengels uitzenden. Voorts 

 worden een paar vormen beschreven als opgerichte heesterties of 

 ranke boompjes, welker stammetjes, indien bruikbaar, alleen ge- 

 schikt kunnen zijn voor wandelstokken. 



De in den westerschen handel voorkomende rotan wordt voorna- 

 melijk geleverd door de oerwouden van den Maleischen Archipel. 

 Het zijn echter niet meer alleen de wildgroeiende planten, die de we- 

 reld van dit onmisbare artikel voorzien. Naarmate de meer toeganke- 

 lijke streken uitgeput raakten en het vervoer naar de rivieren over 

 grooter wordende afstanden moest geschieden ging de bevolking 

 meer over tot aanplanten op bereikbare plaatsen. Natuurlijk verkoos 

 zij daarvoor de meest waardevolle soorten en wel bijna uitsluitend 

 Calamus caesius bl. Groote aanplantingen daarvan vindt men in de 

 Zuider- & Oosterafdeeling van Borneo, in Palembang en sinds kort 

 ook op Billiton en ter Oostkust van Sumatra. Deze cultuur wordt 

 op Borneo gedreven in de bosschen, in Palembang meestal op de wel- 

 dra te verlaten ladangs ; zij schijnt alleen mogelijk waar met de waar- 

 de van den grond geen rekening behoeft te worden gehouden. Voor 

 de cultuur van rotan sëga of r. taman, zie onder Calamus caesius bl. 



De inzamelaar snijdt de stengels bij den oorsprong af en trekt Exploitatie, 

 ze dan met geweld naar beneden. Om ze van de stekelige, den sten- 

 gel omsluitende bladscheeden te ontdoen schuurt men ze volgens 

 Teysmann onder een rechten hoek langs een boomstammetje : de 

 bladscheeden laten daardoor los en het nog te jonge deel aan den top 

 knapt af. Beccari zegt, dat men begint met van den neer gehaalden 

 stengel den waardeloozen top af te snijden, waarna hij, met het bo- 

 venste eind te beginnen, tusschen twee stukken hout wordt doorge- 

 trokken. Zeer handig en vlug geschiedt het zuiveren ook wel met 



Wild— Geplant. 



