340 PALMAE. 



21/... een kapmes. De kale stengels worden gesneden in stukken van ca 5 

 M. lengte, die met water en zand worden gewasschen of in stroomend 

 water gelegd om de nog aanwezige vliezen te verwijderen ; vervol- 

 gens worden zij in de zon gedroogd en daarna, meestal dubbel gebo- 

 gen, tot bundels gebonden naar de afscheepplaats gebracht. Het ont- 

 glanzen van daarvoor in aanmerking komende soorten, een bewer- 

 king waarop beneden wordt teruggekomen, geschiedt in streken waar 

 het door de inzamelaars zelf wordt verricht aan de natte rotan, zoo 

 mogelijk op den dag van inzamelen zelf en niet later dan den vol- 

 genden dag, omdat zich anders het glazuur niet meer volledig laat 

 verwijderen. Het drogen is een van de belangrijkste factoren, die 

 de kwaliteit beheerschen. In de nabij Singapore gelegen streken 

 verscheept men vaak de rotan in tamelijk vochtiger! staat, wat niet 

 alleen achteruitgang van het gewicht ten gevolge heeft, doch ook 

 een nadeeligen invloed uitoefent op de kleur. Op Sumatra droogt 

 men in het algemeen 5 a 7, op Borneo 7 tot 14 dagen en op Celebes, 

 waar de rotan nat uit het binnenland wordt aangebracht, zoodat de 

 opkoopers de zorg voor het drogen op zich moeten nemen, tot 30 

 dagen toe en daar bij voorkeur op het heete zeestrand. In den regen- 

 tijd gaat het drogen met groote bezwaren gepaard ; op Celebes van- 

 gen de chineesche opkoopers dan ook wel aan met drogen boven 

 vuur alvorens de rotan in de zon te leggen en van Sumatra komen 

 minder waardevolle soorten, die het kenmerk dragen kunstmatig te 

 zijn gedroogd. Blijft rotan lang bloot gesteld aan de inwerking van 

 vocht, dan krijgt zij een gespikkeld voorkomen als katoen, waar 

 het weer in is : de waarde gaat daardoor sterk achteruit. 



i. De meeste rotan komt in handen van den fabrikant in den toe- 



stand waarin zij op de afscheepplaats is aangebracht. De hoofdmarkt 

 is Singapore, waar de voornaamste europeesche en amerikaansche 

 fabrieken een inkoopafdeeling hebben gevestigd, met de bedoeling 

 voornamelijk om den toevoer van ongeschikt materiaal zoovee! mo- 

 gelijk te beperken. Door scherpe concurrentie gedwongen laten die 

 ook het wasschen, waaraan alle voor de westersche markt bestemde 

 soorten, behalve de goedkoopste, moeten worden onderworpen, en 

 andere voorbereidende bewerkingen welke voorheen in de fabriek 

 plaats vonden, reeds te Singapore verrichten. Naar gelang van de 

 omstandigheden geschieden die werkzaamheden al of niet in eigen 

 beheer : wordt alleen het uitzoeken van het geschikte materiaal be- 

 oogd, dan laat men dat veelal aan chineezcn over. Het uitgeschotene 

 wordt of gemengd onder partijen ruwe rotan, of verscheept naar 

 China, waar de voor machinale verwerking minder geschikte rotan 

 nog zeer goed bruikbaar is. In navolging van Singapore is men in de 

 laatste jaren nok te Bandjermasin, Samarinda en Palembang begon- 

 nen met het bewerken van rotan, doch op slechts beperkte schaal en 

 ten opzichte van enkele kwaliteiten, speciaal rotanstokken. Op Cele- 

 bes doen de chineesche opkoopers in opdracht van de handelshuizen 

 waarmede zij in relatie staan de rotan een sorteering ondergaan 

 naar de kwaliteit en een voorloopige naar de dikte. In de uitvoer- 

 havens of te Singapore kan men dus met de voorbewerking meer of 

 minder ver gaan. Wasschen in stroomend water en schuren met 

 scherp zand is noodig om de nog aanwezige vliezen te verwijderen. 

 Daarop worden dan de stengels drie dagen lang in de zon op lage 



