CALAMUS. 369 



een tweede kwaliteit van de rotan sëga. Djambi, waar deze soort ro- 

 tan sëga of rotan sëga poetili heet, levert een slordig bewerkte, 

 maar niettemin vrij goede, Telok Betong een minder goede kwaliteit. 

 Pontianak exporteert een rotan sëga (aldaar rotan sëga roenti ge- 

 noemd ter onderscheiding van de rotan sëga boeloeh en rotan sëga 

 ajër, waarmede andere soorten worden aangeduid) welke vrij inferi- 

 eur is en meer de kwaliteit van de rotan irit nadert, in elk geval 

 sterk daarmede is vermengd, wat ook het geval is met de Kota 

 Waringin- en Soekamara-kwaliteiten, welke laatste bovendien meestal 

 te jong en korter gesneden zijn (3 a 3i M.). De tweede en derde 

 kwaliteiten der rotan sëga bevatten dfkwijls afgestorven stengels 

 (de z. g. mati poetjoek), herkenbaar aan de grijze kleur en de ge- 

 ringe veerkracht, zoomede de jonge, grove, verschrompelde en dik- 

 wijls grijs getinte uiteinden, die te Bandjermasin rotan pakoe worden 

 genoemd. Deze tweede en derde kwaliteiten worden in den regel min- 

 der goed bewerkt, dikwijls ongewasschen uitgevoerd en soms, bijv. te 

 Padang, in kortere lengten gesneden (3 a 3i M.). De eerste kwa- 

 liteiten bedongen in 1912 16 a 19 gulden, detweede en derde soor- 

 ten van 10 tot 15 gulden per picol, terwijl te jong gesneden of 

 slecht behandelde soorten als Kota Waringin en Soekamara, de dikke, 

 ruwe sëga kasar van Samarinda en de te lang aan den invloed van 

 water blootgestelde sëga itam van dezelfde herkomst, slechts 8 a 9 

 gulden konden opbrengen. De taman-irit werd toen tegen den prijs 

 van 10 a 13 gulden verhandeld. 



Het gebruik in Europa voor het bevlechten van stoelzittingen 

 e. d., is reeds vermeld (bl. 343); in Indië vervaardigt men van het 

 vlechtriet o. m. onverslijtbare matten. De op Borneo gevolgde werk- Rotanmatten. 

 wijze wordt uitvoerig beschreven door Te Wechel : het vlechten ge- 

 schiedt uitsluitend door vrouwen en de matten worden op het eiland 

 zelf verbruikt. Naar de grootte en meerdere of mindere fijnheid 

 bedraagt de waarde 8 tot 20 gulden per stuk. Ook zeer fraaie si- 

 garenkokers worden van hetzelfde materiaal gemaakt en deze zijn 

 eveneens zeer duur ; beneden 3 gulden zijn zij niet te verkrijgen. 

 Voor dergelijk fijn, waarlijk artistiek werk kunnen alleen de mooi- 

 ste rotans met zeer lange geledingen worden gebruikt. 



De palembangsche en javasche rotanmatten zijn niet gevlochten, 

 doch bestaan uit aaneengeregen gespleten rotans van meestal minder 

 kwaliteit (zie Jasper & Pirngadie, Vlechtwerk, bl. 73). 



/// het Museum : Rotan, matten. 



Calamus Cawa bl. 



Volksnamen. Alf. Amb.: Ocwa kawa — Boeroe: Kadat. 

 De rotan kawa (draadrotan) van Rumphius (V, bl. 1 12) is een lange 

 kruipende, bij de onderste knoopen wortelslaande, dunne, gladde ro- 

 tan, die gemakkelijk scheurt en daarom veelal gespleten voor bind- 

 werk wordt gebruikt (R.). 



Calamus ciliaris bl. 



Volksnamen. Soend.: Howè geureung, H. moeka, H. tjatjing. 

 Korte, dunne rotansoort van het westelijk deel van Java, tusschen 

 450 en 900 M. zeehoogte niet zelden vrij algemeen. Volgens Filet 

 (No. 2853b) is het een goede bindrotan. 



Nuttige Planten I. 24 



