380 PALMAE. 



geaccepteerd, terwijl naar Singapore veelal ongesorteerde; soms onge- 

 wasschen en wankleurige, donkere of zwarte kwaliteiten worden ver- 

 zonden. Rotan boejoeng laat zich niet roenti, is in de dikkere kwa- 

 liteit ook minder lenig dan C. caesius en om die redenen niet zoo 

 geschikt voor vlecht- en hindwerk, doch met het oog op haar sterk- 

 te vindt zij veelvuldig toepassing in de meubelfabricatie als 

 ..wikkelriet". Mij werd verder bericht, dat deze soort in Duitsch- 

 land wordt gebezigd voor het vervaardigen van zweepstokken (van 

 daar de naam zweepriet) en voorts om breede strooken vlechtriet 

 te verkrijgen, die de dunnere Galamus caesius niet kan leveren. 

 In het Museum; Rotan. 



Calamus ornatus bl. 



Volksnamen. Mal.: Rotan mantang, R. sëga badak (Malakka) — 

 Soend.: Howè kasoer, H. seuti — Borneo : Rotan moenau, R. 

 selian — Alf. Minah. (t. t.) : Rondos aperitoë, P. londcian, P. 

 fnapëntoe', P. taisi (ook Daemonorops Sarasinorum warb.). 



Hoog klimmende, robuste, variabele soort, een der grootste van de 

 bekende rotans, verbreid over den geheelen Maleischen Archipel. 



Hasskarl (Het Nut, No. 374) zeL r t van howè seuti, dat een aftreksel 

 van de geklopte wortels als pijnstillend middel door kraamvrouwen 

 wordt gedronken. De stam is volgens hem niet sterk en daarom voor 

 hindwerk niet in gebruik. Van howè karokrok, naar alle waarschijn- 

 lijkheid dezelfde soort, zegt hij ook nog eens (No. 371), dat het een 

 onsterke rotan is. Te IUiitenzorg gebruiken de rotanwerkers howè 

 seuti voor geraamten van rotanstoelen. 



Van Bandjermasin werd deze soorl ontvangen onderden naam rotan 

 moenau ; zij was afkomstig van hooge gronden bij Boentok. De dikte 

 van dit monster bedraagt 3 cM., de lengte der leden 16 a 20 cM. Het 

 oppervlak is geel, verglaasd doch dot'; het hart is grauw. Uitvoer 

 heeft van Bandjermasin niet plaats. 



De van Noord-Celebes opgegeven namen gelden voor de var. celebi- 

 cus Becc. Koorders' Minahassa vermeldt van pondos londcian, dat de 

 dikte 2.5 cM. bedraagt en de buigzaamheid niet groot is ; van p. nia- 

 pëntoe' (volgens het t. t. Wdbk d. z. a. p. oewc randen), dat zij 1 cM. 

 dik is, zeer hard en taai, doch niet splijtbaar, zoodat zij alleen 

 in haar geheel kan worden gebruikt. Mogelijk worden de stengels 

 van sommige variëteiten op Celebes gemengd onder de tohiti rotan 

 (zie onder Calamus inops becc). 



De variëteit sumatranus becc verkreeg ik uit Palembang onder 

 den naam oewi rëdjanan of oe. djanan: het is een 15 tot 30 inM. dikke 

 rotan met inspringende, scherp geteekende knoopërt. De lengte der 

 leden bedraagt 35 a 40 cM. Het oppervlak is ruw en overlangs ge- 

 groefd, glimmend geelachtig wit met smalle donkere randen om de 

 knoöpen ; de kern is roomkleurig. Zij is broos, doch goed splijtbaar. 

 De maleiers snijden haar alleen voor eigen gebruik; zij dient hun 

 gespleten voor hindwerk, ongesplèten voor het dragen van lasten e. d. 



De asch van den stengel wordt aangewend bij chronische en terug- 

 keerende framboesia (Ridley, Mal. Geneesmiddelen, bl. 40). 



De vruchten zijn verkoelend en aangenaam om te eten, maar wat 

 zuur ; beter zijn zij om er „roedjak kasoer" van te maken (Hasskarl). 



//; tut Museum ■ Rotan. 



