304 PALMAE. 



soms meer dan 20 M. hoog en 40 cM. dik, verbreid over den geheelen 

 Archipel, op Java vrij zeldzaam voorkomend in het westelijk deel rus- 

 schen 1000 en 1400 M. zeehoogte (Koorders' Exkursionsflora). Rumph. 

 beschrijft hem (I, hl. 64) onder den naam S agu as i e r m a j o r en 



Hout zegt. dat de buitenste hoornachtige hotltlaag — bij oude individuen 



zwart met witte aderen, twee vingers dik en zeer hard — dagelijks 

 gezocht is tot daksparren en latten VOOi heiningenen wanden, want 

 het is het beste en duurzaamste van alle moluksche palmenhout- 

 soorten. liet laat zich tot zeer rechte latten splijten, maar splin- 

 tert sterk, zoodat men er zich licht aan kan kwetsen. Voor men het 

 in gebruik neemt dient liet binnenste vooze hout zorgvuldig te 

 worden weggekapt en moei het tevens berookt worden. Het best is 

 het kort voor het uitschieten van den eersten vruchttros. 



Sa «° Uit het hart van den stam kan sago worden gemaakt, maar dat 



geschiedt niet dan in tijden van hongersnood, omdat het zetmeel 

 lang niet zoo lekker is als echte sago en de bijlen bij het ombouwen 

 der stammen veel te lijden hebben. 



Paimiet. Het palmiet van hoornen die nog niet hebben gebloeid gelijkt in 



smaak on dat van Arenga, doch is nog slechter en bitterder (Rumph.) 

 Op Java is het echter zeer gezocht, misschien omdat het gratis kan 

 worden verkregen: Scheffer schrijft in het Natuurk. Tijdschr. v. N.l. 

 dl 32, bl. 22 ( ) de zeldzaamheid van volwassen exemplaren toe aan het 

 veelvuldig kappen der jonge soewangkoengboomen om het palmiet. 



Vezel - Op Noord-West Borneo ontdekte Beccari (Wanderings in the great 



forests ol' Borneo, bl. 232) een vorm waarvan de stam in het midden 

 is uitgezet als bij den koningspalm (Oreodoxa regia h.b.k.). Aan- 

 vankelijk noemde hij dien Caryota No, welke soortnaam is 

 afgeleid van de dajaksche benaming kajoeno; de maleiers noemen hem 

 bdroh. Van dezen palm, zegt Beccari, benutten de dajaks niets dan 

 de lange, zwarte vezels, tali oenoes, die zij van de bladstelen door 

 wecken scheiden en gebruiken voor vischlijnen en fijn vlechtwerk. 



In de Padangsche Bovenlanden komt in de bosschen (ook we! op 

 de erven, doch niet speciaal aangeplant) een palm voor die sampir 

 wordt genoemd en te Buitenzorg met twijfel tot Caryota Rumphiana 

 werd gebracht, liet vezelnet der bladscheeden, van ongeveer dezelf- 

 de structuur als dat van den aren, geeft een aan kitul (van de in Eng.- 

 Indië en Ceylon voorkomende Caryota urens i inn.) herinnerende 

 vezelstof, veel handelbaarder dan indjoek, die op gelijke wijze als 

 deze tot touw wordt verwerkt, sterker heet te zijn, maar duurder is. 



zwam. Op dezelfde wijze als bij Arenga komt aan den stam baroek( zwam) 



voor, wal dunner en niet zoo goed als bij deze (Rumph.). 

 In //<•/ Muscujn: Sampirvezel en touw. 



21/575. Arenga obtusifolia makt. 



Volksnamen. Bat.: Langkap (Mand.) — Mal.: l.an^kap- 



Minangk.: UmgkQ — Lamp.: Ltiu«kak — Soend.: Lunykup — 



|av.: Langkap. 



Vederpalm als een jonge arènboom, met rechten of zwak gebogen, 



meestal 6 a <S M. hoogen en tol 22 cM. dikken stam, op Java vaak 



groepsgewijs voorkomend tusschen en (iOO M. zeehoogte, vooral in 



het zuidelijk deel van Midden- Java beneden 50 M. (Koorders' Exkur- 



sionsfloni). Volgens llasskarl (liet Nut, No. 675), wiens niededeelin- 



