PINANGA — ARECA. 



409 



Mila (Maba), Mela (Patani) — W. N. Guinea : Kamtjoe 



(Kalana fat), Kakawi (Kapaur), Kakom (id.), Wèsoe (Sekar) — 



Noef. : Beren knam ija — N. N. Guinea : Saboe (Windesi, 



Wandamen), Sawoe (Irsam), Bèrè oeta (Jabi), Rifoeö (Makimi), 



Ropoem (Schouten-eil.), Soeré (Sabefi), Mauwës (Armati), 



Boeè'li (Sarmi), Oewaré (Sewan), Sirwak (Berik), Warim Urn 



(Sawe), Boeran (Sentani), Foege (Jaurtefa), Jor (Awija), 



f oer (Kwime, Arzo & Tamij — Z. W. N. Guinea : Boeè (Kowiai), 



Oematé (Mimika), Kanisa (Marind) — N. Halmah. : Dèna 



(Gal.), Mokoeroe (Tob.), Enaa (Mod.), Mokoeroe (Tab.), Mo'- 



oeloe (Iboe), Mokoeroe (Loda), Mokoel (Pagoe) — Tern. : 



Hèna — Tidore : Ena. 



Welbekende sierlijke palm, 15 a 20 M. hoog, met kaarsrechten, tot 



15 cM. dikken stam, in den Maleischen Archipel alom aangeplant, op cultuur. 



Java volgens Koorders' Exkursionsflora van af zeehoogte tot op 1400 



M., vooral langs de grenzen der erven. Op Noord-Sumatra wordt hij 



op dezelfde wijze op extra groote schaal gecultiveerd. 



Omtrent de cultuur deelt Sollewijn Gelpke (bl. 226) mede, dat de 

 javaan opslag als plantmateriaal bezigt. De vrucht kiemt na H 

 maand en heeft reeds na 4 maanden een kleine pluim van onontloken 

 bladeren. Stamvorming heeft plaats na 2 jaar en vruchten gaat hij 

 voortbrengen tusschen het vijfde en achtste levensjaar, al naar de 

 gesteldheid is van den grond. De leeftijdsgrens is naar men zegt 

 25 a 30 jaar. Hij bloeit bij het begin en bij het eind van den re- 

 gentijd en brengt gemiddeld per jaar 300 vruchten voort. Op het 

 Maleische Schiereiland schijnt de ontwikkelingsgang veel trager te 

 wezen; in Straits Garden's Bulletin van Juni 1920, bl. 297 wordt op- 

 gegeven, dat Areca Catechu eerst op 20 a 30-jarigen leeftijd begint 

 te dragen en 30 tot 60 jaar productief blijft. 



De wortels van den pinang worden, volgens een mededeeling van wortds. 

 Dr Boorsma, beschouwd als ,,obat tadjam" en dus met andere ingre- 

 diënten aangewend tegen buikaandoeningen. Zij staan echter onder 

 verdenking bij sommige vormen giftig te zijn. Daar wordt gemom- 

 peld, zegt Rumphius (I, bl. 26), dat de wortels van den pinang itarn 

 een kwade en schadelijke natuur aan zich hebben en dat boosdoeners 

 er mede zouden kunnen vergeven. Ook zegt men, dat zij, insagoeerof 

 eenigen anderen drank gedaan, een geweldig braken en afgang ver- 

 wekken, ja zelfs den dood zouden veroorzaken. In Indische Vergift- 

 rapporten (No. 170) wordt vermeld, dat akar pinang itam, fijnge- 

 maakt, met water aangelengd en daarna uitgeperst, een giftig vocht 

 geeft, hetwelk wordt ingegeven door het eten of in sterken drank. De 

 verschijnselen zijn : duizeligheid en aandrang tot slapen, eindigend 

 in den dood. Indien den patiënt tijdig stroopsuiker met klapper- 

 melk wordt toegediend en daarop braken volgt, zou hij herstellen. 



Het gemakkelijk te splijten hout, vervolgt Rumphius, is langer van stam. 

 vezel dan dat van den klapperboom, in zijn jonkheid voos en taai, 

 daarna hard en hoornachtig. Uit oude stammen maakt men latten, 

 doch lang niet zoo duurzaam als die van den wilden pinangboom (R.). 

 De gehalveerde stammen zijn bruikbaar voor goten. 



Het bittere, oneetbare palmiet wordt volgens Van der Burg (Ge- paimiet. 

 neesheer III, bl. 266) gebruikt als verzachtend geneesmiddel. 



De blad- en bloemscheeden, oepih, gedroogd en vierkant gesneden, scneeden. 



