416 



PALMAE. 



Doppen. 



geleverd. De ondernemers zijn echter ten volle overtuigd, dat de 

 gecultiveerde oliepalm liet op Sumatra finantieel tegen zijn stam- 

 genoot in het donkere werelddeel zal kunnen opnemen. De cultuur 

 verkeert nog in haar kindsheid en indien men bedenkt hoeveel ar- 

 beid er is moeten worden verricht om de oudere groote cultures 

 als suiker en thee te brengen op het peil waarop zij thans staan, zal 

 het geen verwondering baren, dat men omtrent teelt en behandeling 

 van dit jongste gewas nog weinig met zekerheid weet. Zoo wordt 

 ook de bereidingsmethode, die van grooten invloed is op de kwali- 

 teit van de te winnen olie, nog bestudeerd ; beschouwingen omtrent 

 de technische zijde van dit ingewikkelde vraagstuk vindt men in 

 Bulletin Imp. Institute 1917, bl. 64 en omtrent de chemische in Mede- 

 deeling No. 2 (Mei 1918) van het Algemeen Proefstation der Avros 

 van de hand van Van Heurn, die ook op de achtste bijeenkomst van 

 het technisch personeel der proefstations enz. (Verslag, bl. 30) in 

 1919 hoogst belangwekkende mededeelingen over dit onderwerp deed. 



Tot de onopgeloste vragen behoort die, of men thans een hoogwaar- 

 digen cultuurvorm teelt, of niet. Cramer zegt in Jaarboek 1914 Dept 

 v. L. N. & H., bl. 85, dat de van ouds hier voorkomende Elaeis gui- 

 neensis een vorm is van twijfelachtige waarde en dat daarom van de 

 Westkust van Afrika een aantal nieuwe variëteiten werd ingevoerd. 

 De samenstelling der vruchten loopt zeer uiteen. Wijs' Vetcatalogus 

 geeft op, dat het vleesch 25 tot 70 % uitmaakt van het vruchtgewicht 

 en dat het 60 a 70 % palmolie bevat. Met de kernen is het evenzoo 

 gesteld; zij vormen 1 / 6 a x j. ó van het zaadgewicht en bevatten 44 

 tot 54% wit palmpittenvet. In het Jaarverslag 1915 van het Kolo- 

 niaal Instituut bl. 28, wordt vernield, dat vruchten uit Sumatra, ge- 

 middeld wegende 12.9 gram, bestonden uit 53 % pulp, 37 % steenschil 

 en 10 % kern. Het pulp zou 85 % olie hebben bevat, de kernen 46.7 % 

 palmpittenvet met een smeltpunt van 26 — 27°C. Mededeelingen No. 

 8 en 10 uit den Cultuurtuin geven oogstcijfers en analyses betref- 

 fende de kleine aanplantingen te Buitenzorg. Het gemiddelde olie- 

 gehalte van het pulp bedroeg in 1916 en 1917 respectievelijk 57.5 

 en 53.4 %, dat van de kernen in beide jaren 40 %. Van Heurn geeft 

 als gemiddelde 55 % voor het sarcocarpium en 50 % voor de kernen. 



Men is nog zoekende naar een toepassing voor de steenschillen 

 en hoopt daarvan een goede ontkleuringskool te kunnen maken. 



Een overzicht van het belangrijkste uit de verwaterde oudere 

 literatuur omtrent den oliepalm (waaraan ook hier een en ander 

 werd ontleend) is door A. G. N. Swart gepubliceerd in Indische Gids 

 Nov. 1915, bl. 1553. De nieuwere literatuur neemt onrustbarend 

 snel in omvang toe en feitelijk is de oliepalmcultuur tijdens de herzie- 

 ning van dezen druk het bestek van dit werk reeds ontgroeid. 



In hel Museum.- Palmolie, pitten, palmpittenvet. 



Leopoldinia Piassaba wallace en Attalea spec. div. 

 Braziliaanschc piassave, eng. bass, de piassavesoort welke het 

 eerst aan de europeesche markt is gebracht en door geen ander 

 materiaal wordt geëvenaard, wordt geleverd door twee wildgroeiende 

 palmen, Leopoldinia Piassaba en Attalea funifera mart. Zij bestaat 

 uit de baleinachtige, buigzame, grove, bruine vezels der bladscheeden, 

 die aan ikn stam achterblijven als het bindweefsel is vergaan, en 



