COCOS. 435 



scheidt in de laatrijpe groep slechts twee hoofdvormen, naar de 

 kleur der vruchten, n. 1. een groene en een roode variëteit ; tusschen 

 die twee staan verschillende kleuren als overgangsvormen. Uit veler- 

 lei waarnemingen concludeerde hij, dat alleen de groene en de roode 

 kleur elementaire eigenschappen zijn ; de overige zijn hybridisch. 

 Voorts verschillen de vormen nog door andere kenmerken, 

 als lengte en plaatsing der vruchttrossen, en vorm en stand der 

 bladeren. Ook ten aanzien van deze eigenschappen schijnt hybridi- 

 satie plaats te vinden. Deze vormen zijn zeker niet in bepaalde 

 omstandigheden van gelijke cultuurwaarde, doch de onderzoekingen 

 op dit punt zijn nog gering in aantal en het individu ondergaat 

 zonder twijfel invloed van de cultuuromstandigheden (Teysmannia 

 1918, bl. 128). Smits nam als vrijwel algemeenen regel waar, dat de 

 roode klapper het minst van alle reageert op groeifactoren, dat de 

 groene het vroegst een flinke productie geeft, dat de hybridische 

 kleuren het sterkst reageeren op groeivoorwaarden en bij inten- 

 sieve cultuur of betere gronden de hoogste opbrengsten geven, doch 

 later in productie komen. Hier ligt derhalve nog een wijd veld 

 voor onderzoekingen open, waarbij de bestaande botanische litera- 

 tuur begrijpelijkerwijs geen bruikbaar schema van indeeling geeft. 

 De grootvruchtige groene klapper — Bat. : harambir rata — Mal. : 

 njijoer hidjaoe — Soend. : kalapa hèdjo — Jav. : Krambil idjo — Bal.: 

 njioe njëmboeloeng — wordt aangeduid als de var. viridis en de 

 grootvruchtige roode — Soend. : kalapa beureum — Jav. : krambil 

 abang — als de var. rubescens, maar met deze wetenschap komt men 

 niet ver en de gangbare beschrijvingen der overige vormen zijn geenszins 

 voldoende om de identiteit vast te stellen. Een uitzondering is 

 te maken voor de zeer kenbare var. macrocarpa, den van tijd tot 

 tijd de belangstelling der planters trekkenden dikken, niet bijzonder 

 hoog wordenden, op Sumatra, Java en Bali sporadisch voorkomenden 

 këlapa bali. Deze ontleent volgens Boldingh zijn naam niet aan het 

 eiland Bali, waar hij niet overvloediger wordt gevonden dan elders, 

 maar aan de grootte van zijn bolronde vruchten, die gemiddeld 450 gram 

 droge copra zouden leveren, maar aangezien het aantal waarin hij 

 die voortbrengt ver beneden 60 per jaar blijft is hij in cultuur niet 

 voordeeliger dan rijker dragende producenten van kleiner noten. 

 Als tegenhanger vermeldt Boldingh een vorm dien hij onder den 

 naam kalapa poetjoeng ontving uit Bantam en die hem ook bekend 

 is uit Palembang en Pekalongan en van Buitenzorg ; dit is de grootste 

 vertegenwoordiger van de groep der langvruchtige, zooals de k. bali 

 de grootste is der rondvruchtige. De groote meerderheid der overige 

 beschreven variëteiten is van hoogst ondergeschikte beteekenis : 

 zij berusten bijna geheel op de opgaven van Rumphius, die in vele 

 gevallen onjuist zijn geïnterpreteerd. 



De var. capuliformis is vast niet meer dan een abnormaliteit, 

 waarvan hem twee exemplaren bekend waren van Poeloe Ai. De hoog- 

 gele vruchten, kleiner dan normaal, bevatten een hoekig nootje zoo 

 lang en dik als een vinger, dat meestal alleen bestaat uit schaal. 

 Men maakte er mesheften van, maar meer om de zeldzaamheid dan 

 wegens de fraaiheid, want zij zijn grauw en niet goed te polijsten. 



De var. cystiformis is een kleine, zeldzaam in Oost-Java voor- 

 komende vorm met vruchten ter grootte en van de gedaante van een 



