COCOS. 437 



21/663. den gewonen klapper en kan daarmede niet in concurrentie treden. 

 Evenmin is aanbevelenswaard een over verschillende streken van 

 Java verbreide vroegrijpe vorm met roodbruine vruchten, door 

 B. vermeld onder den naam k. gèndjafi abrit. 



De var. lansiformis, Mal. Mol. : kalapa langsa, is een nog niet 

 geïdentificeerde dwergvorm, die begint te dragen als de 'stam de 

 hoogte van een man heeft bereikt. De langwerpige vruchten zijn wit 

 met groenachtige tint. ruim een vuist groot, en hangen in dichte 

 trossen van 10 a 12 stuks gelijk de vruchten van Lansium domes- 

 ticum ; de bolster is dun, evenals de dop, zoodat zij gemakkelijk 

 breken als zij uit den boom vallen. Het water is zoet en lekker. 



De var. machaeroides, Mol. Mol. : kalapa parang, bezit langwerpig 

 toegespitste, van een tepel voorziene vruchten, waarin een insge- 

 lijks toegespitste noot ligt, gemeenlijk zoo groot als het ei van 

 een gans, soms als dat van een casuaris. De dop is van normale dik- 

 te, het kiemwit dikker en harder dan van de gewone klapper. Deze 

 eigenschappen zijn erfelijk. De doppen zijn gezocht om er bekers 

 van te maken en van de kleinste vervaardigt men kruithorentjes. 

 Daarmede groote overeenkomst vertoonende noten worden voortge- 

 bracht door zeer oude exemplaren van den gewonen klapperboom. 



De var. pumila, Alf. Amb. : niwël haboe of n. loepoe, verschilt vol- 

 gens Rumphius van de gewone niet dan door haar afmetingen : de 

 stam wnrdt niet boven twee mannen hoog. Zij is vruchtbaar en vroeg- 

 rijp, want men heeft boomen gezien die hun vruchten zoo vroeg voort- 

 brachten, dat zij op den grond hingen en men kuilen moest graven 

 om te zorgen, dat zij niet verrotten ; andere dragen op een hoogte 

 van 3, 4 of 6 voet. De vruchten zijn klein, langwerpig (men heeft 

 echter ook rondachtige) en groen ; het water is zoet en lekkerder 

 dan van de gewone klapper. Men vindt ze overal in de Molukken, op 

 Banda en de Z. O. eilanden, doch nergens in groote hoeveelheid. De 

 maleiers noemen ze kêlapa babi, omdat de vruchten zoo laag hangen, 

 dat de varkens er bij kunnen (R.). Dit is de ten slotte een hoogen 

 stam krijgende, op ca 5-jarigen leeftijd productief wordende, op 

 Java evenals de k. gading voornamelijk als sieraad gekweekte këlapa 

 poejoeh, die echter misschien waarde bezit voor de grootcultuur. 

 Boldingh observeerde een groenen poejoeh, die per jaar ongeveer 

 250 vruchten draagt, welke 99 a 123 gram copra geven. Hij waar- 

 schuwt evenwel voor de vele minderwaardige typen die onder den 

 poejoeh loopen en is er zelfs niet zeker van, dat de door hem waar- 

 genomen boom identiek is met den vaak op de erven voorkomenden. 



De var. regia, op Ambon niwël Icttoe geheeten, beschrijft Rumphius 

 als een bijzonderen, op Ambon weinig, maar meer op Java, Banda en 

 de Z. O. eilanden voorkomenden vorm met ranken stam, die reeds 

 begint te dragen als hij 8 a 10 voet hoog is, doch mettertijd zoo groot 

 wordt als een gewone klapper. Als kenmerkend geeft hij op de hoog- 

 gele kleur der gladde bladstelen en nerven. De vruchten zijn klei- 

 ner dan normaal, soms toegespitst met een tepel, soms rondachtig, 

 goudgeel of oranje van kleur. De bolster is hoogstens een vinger 

 dik en ook de dop is dun, terwijl het water lekkerder smaakt dan 

 bij de gewone vormen. De Javanen gebruiken de doppen gaarne voor 

 drinkbekers en scheplepels. Waarschijnlijk is hiermede bedoeld de 

 sporadisch voorkomende klapa woeian of sriwoelan der Javanen, die 



