NIPA. 441 



21/672. los van de opperhuid : intusschen blijkt de geschiktheid eerst bij 

 het verwerken. Na het afsnijden van de vinnen worden de nerven ver- 

 wijderd en trekt men, zonder andere hulpmiddelen dan de beide han- 

 den, de onderhuid met het bladmoes van de bovenhuid ; bij de linker- 

 helft begint men de scheiding aan den top, bij de rechterhelft aan 

 den voet. De onbruikbare onderkanten worden verbrand, omdat zij 

 kweekplaatsen zouden worden voor schadelijke insecten indien zij 

 niet werden vernietigd. De huidjes worden vervolgens in bosjes van 

 twintig stuks aan het voeteinde bij elkaar geknoopt om ze gestrekt 

 te kunnen uithangen. Het drogen geschiedt over bamboes in de zon 

 en neemt twee dagen in beslag. Gedurende dat drogen en het daarop 

 volgend bleeken moeten zij voor vocht worden behoed. Het bleeken 

 heeft plaats op matten of op houten stellages en duurt tot de bruine 

 kleur der opgerolde randen heeft plaats gemaakt voor lichtgeel : 

 wordt het te spoedig gestaakt, dan treedt een bruine verkleuring 

 op en wordt het product minderwaardig. Na bleeken worden de 

 bosjes (oenting) tot bossen van 50 stuks (ikat) vereenigd. In Nov. 

 1915 bedroeg de waarde van één zoo'n ikat, derhalve 1000 huidjes 

 bevattend, te Palembang 20 cent. Door de detailverkoopers worden 

 de bundeltjes gesneden in bosjes van ca 1 dM. lengte. 



De uitvoeren van nipahbladeren worden niet geregeld in de sta- 

 tistieken afzonderlijk vermeld ; in die van de douane worden zij 

 in de laatste jaren in het geheel niet meer en in de interlocale slechts 

 fragmentarisch opgenomen. In 1914 voerde Atjeh tot een waarde van 

 14000 gulden er van uit, vooral naar Sumatra's Westkust, Tapanoeli 

 voor 53000 gulden vooral naar S.W.K. en Atjehhavens, Palembang 

 voor 133000 gulden vooral naar S.W.K. , Sum. Oostkust en de Lam- 

 pongs en de Westerafdeeling van Borneo voor 4000 gulden naar Bil- 

 Iiton. Palembang verzond in 1915 naar dezelfde bestemmingen als 

 in 1914 nipahbladeren ter waarde van 138000 gulden en in 1916 voor 

 119000 gulden mede naar Tapanoeli. Mogelijk is een deel van het 

 hieronder gerangschikte bestemd geweest voor dakbedekking, doch 

 voor vervoer over grooter afstand komt alleen de meerwaardige 

 poetjoek in aanmerking en dientengevolge kan van Palembang be- 

 zwaarlijk anders dan wikkelblad naar S.W.K. en S.O.K. zijn verzonden. 



De vinnen der 3 tot 6 M. lange oude bladeren vormen het meest Atap. 

 gebruikelijke materiaal voor het vervaardigen van ataps; deze zijn 

 duurzaam, ofschoon niet in die mate als atap van den sagopalm. Ook 

 worden er kadjangmatten en niet onfraaie regenhoeden van gemaakt. 

 De nerven worden gebruikt als die van Cocos en Arenga. 



De vezels uit de "bladstelen zouden mogelijk gebruikt kunnen wor- Biadsteien. 

 den voor de fabrikatie van papier ; de waarde er van werd door het 

 Imp. Institute geschat op 1.8 cent per Kg. (Straits Bulletin 1911, 

 bl. 40 ; zie ook Buil. Imperial Inst. 1914, bl. 42). Havik zegt echter 

 in Teysmannia 1920, bl. 280, dat de bereiding kostbaar is, omdat deze 

 grondstof moeilijk is te destrueeren en te bleeken, terwijl zij voor 

 schrijf- en drukpapier niet in aanmerking kan komen. 



De kastanjegroote, witte kernen uit de halfrijpe vruchten — aldus zaden. 

 Rumphius — worden, evenals die van arèn-vruchten, geconfijt. Zoo 

 ze week en slibberig zijn kan men ze ook rauw eten, gelijk de korrels 

 van Borassus flabeïlifer, maar ze zijn wat laffer en meer waterig. 



In het Museum ; Wikkelblad, hoed, papier uit de bladstelen, confituur. 



