LAS IA 



HOMALOMENA. 



447 



zooals Mal.: këmbang bangké — Soend. : atjoeng, Heus — Jav. : ba- 

 doer, ilës-ilës, këmbang bangah, waloer. Deze geldt als oneetbaar, 

 doch in tijden van schaarschte schijnt de knol toch wel te worden 

 genuttigd ; in de Vorstenlanden zou men de waloer zelfs wel opzette- 

 lijk op de erven aanplanten. De toebereiding is daar als volgt : de 

 knol wordt geschild, fijngesneden en in de zon gedroogd, vervol- 

 gens na met warm water te zijn begoten gestampt en opnieuw ge- 

 droogd ; dat meel kan gestoomd worden gegeten. 



Rumphius' berichten omtrent Amorphophallus moeten worden Rumphius. 

 terzijde gesteld, omdat hij dit geslacht vereenzelvigt met Tacca. 

 Zijn Tacca phallifera beschrijft hij in dl V, bl. 326, als een 

 wilde plant met 2\ voet hoogen steel, bij den grond een arm dik, 

 ruw, bleekgroen, met groote, doch niet bijzonder in het oog vallende 

 vlekken, welke steel één groot samengesteld lichtgroen blad draagt. 

 De daarbij afgeteekende bloeiwijze is zeker van A. campanulatus, 

 doch de afgebeelde plant zelf is een Tacca. Ook zijn zoowel in het 

 wild als gecultiveerd voorkomende Tacca sativa (dl V, bl. 

 325) is een dubieuze soort, in de moderne botanische literatuur aange- 

 duid als Amorphophallus sativus bl. Beider knollen beschrijft hij 

 als scherp, doch na een bewerkelijke bereiding zou er zetmeel uit 

 verkregen kunnen worden, dat van den gecultiveerden vorm smakelij- 

 ker zou zijn dan sagomeel. Voorts zou de rauwe knol van beide soor- 

 ten geraspt worden gebruikt voor het genezen van diepe wonden, 

 veroorzaakt door pijlen of het trappen in voetangels. 



In het Museum: Knollen. 



Amorphophallus variabilisBL. (Brachyspatha v. schott). 



Volksnamen. Slangenblad — Mal.: Këmbang bangké, K. ga- 



tjcng — Soend. : Atjoeng, Heus, Tjotjoan oraj — Jav. -.Badoel, 



Badoer, Ilës-ilës, Këmbang bangah, Tjoemplëng. 



Kruid als de voorgaande soort, met gevlekten, gladden of slechts 



weinig ruwen steel, in vele streken van Java beneden 700 M. zeer 



algemeen. In den regel heeft men van deze — evenals van de andere 



met ongeveer gelijkluidende inlandsche namen aangeduide wilde 



soorten — geen gebruik, doch in de Vorstenlanden zouden, blijkens het 



Tijdschr. B. B. 1903, bl. 371, de knollen in den oostmoesson worden 



gegeten, zonder dat er bepaald schaarschte behoeft te heersenen. De 



tjoemplëng wordt daar zelfs wel een enkele maal speciaal op de 



erven geplant, gelijk de waloer. De knol wordt geraspt, fijn gestampt 



en in een pisangblad gewikkeld geroosterd. Elders geldt hij als 



oneetbaar ; de groene deelen echter en de rijpe vruchten worden te 



Batavia wel in de sajoer gekookt, de stengels nadat de harde bui- 



tenlaag is weggeschraapt. De bladeren worden daar volgens een 



mededeeling van Dr Boorsma als voedsel aan ikan goerami gegeven. 



In het Museum: Knol. 



Knol. 



23/731. Homalomena spec. div. 



Homalomena cordata schott beschrijft Rumphius (V, bl. 322) 

 onder den naam Dracunculus amboinicus nigerals een 

 forsch kruid met een voor het grootste deel op den grond liggenden 

 wortel of stam, die zich aan het eind opricht en vijf of zes op lange 

 stelen gezeten, hartvormige, dunne, glimmende, grasgroene bladeren 



