23/75- 1 



HOMALOMENA — ALOCASIA. 449 



van de vorige — zeer veel door chineezen en inlanders worden ge- 

 bruikt voor het inpakken van tabak, om uitdrogen te voorkomen. 

 Hasskarl (Het Nut, No. 871) geeft iets dergelijks op voor de tiarijang 

 (sec), die hij vermoedelijk ten onrechte Aglaonema simplex bl. 

 noemt ; hij zegt, dat tabak in deze bladeren van smaak verbetert. 



Schismatoglottis calyptrata z. & m. ( S. Iongipes miq.). 

 Volksnamen. Mal. Mol. : Daoen kasisi, Sajoer babi, S. bandan 

 — Soend. : N jampon, Salèmpat — Jav. : Wéwéhan — Mad. : 

 Salimpar — Bali : Kèsèsi — Alf. Minah. : Toenak (t. 1.), 

 Talé in tëlitjir (t. t.) — Alf. Amb. : Apaii, Apaau. 

 Arisarum esculentum beschrijft Rumphius (V, bl. 321) 

 als een kruid met wortelstokken ter dikte van een pink, die als witte 

 wormen over den grond kruipen, hier endaar nieuwe plantjes makend, 

 en stelen ter lengte van een voet, welke hartvormige bladeren dra- 

 gen, van boven zwartgroen, van onderen witachtig; het groeit groeps- 

 gewijs op schaduwrijke, vochtige plaatsen. Deze plant is weinig of 

 niet scherp, zoodat de wortelstokken met de stelen en somtijds ook de 

 bladeren, afgekookt in water en daarna gekookt in klappermelk, 

 als sajoer kunnen worden genuttigd. Gekookt onder andere spoeling 

 wordt de plant gaarne gegeten door de varkens (R.). 



De salèmpat werd mij ook te Buitenzorg als eetbaar opgegeven. Als 

 geschikt voor runderen en varkens werden mij herhaaldelijk tjarioe 

 bodas, de verwante Schismatoglottis latifolia miq., en tjarioe beureum 

 (S. latifolia var. rubescens) gebracht, die wildgroeiend voorkomen 

 aan de oevers der rivieren ; zij worden gekookt onder de boeboer 

 of spoeling en men meent, dat zij de melkafscheiding bevorderen. 



Aglaonema oblongifolium kunth. 



Volksnamen. Mal. Mol. : Anapoer ajër, Bira ajër. 

 De A r u m aquaticum van Rumphius (V, bl. 312) heeft een 

 twee vingers dikken stam ter lengte van 3 a 4 voet, waarvan de helft 

 is opgericht. Het op den grond liggende deel is samengesteld uit 

 drie of vier dikke stammen met talrijke dwarsrhizomen, het opge- 

 richte deel uit twee of meer takken, die elk een bos bladeren dra- 

 gen op stelen van 8 of 9 duim lengte, Dit kruid komt vrij zeldzaam 

 aan de kanten van rivieren en in open valleien voor op zandigen, 

 met steenen gemengden grond. Het is zeer scherp en de eenige toe- 

 passing er van is, dat somtijds de bladeren, na boven het vuur warm Biader 

 te zijn gemaakt, op zuchtig gezwollen leden worden gebonden. Het 

 doel wordt daarmede wel bereikt, doch het is een heroïsch middel, 

 dat de huid somtijds sterk aantast (R.). • 



Alocasia indica schott ( A. m e t a 1 1 i c a schott, A. va- 



riegata c. koch & bouché). 



Volksnamen. Soend. : Bira. 

 Kruid als A. macrorrhiza schott, doch lager en met veel kleiner 

 bladeren (ca 30 x 30 cM.), in West-Java volgens Koorders' Ex- 

 kursionsflora mogeliik wildgroeiend en een variëteit met metaal- 

 glanzende, zwart pufperviolette bladeren (var. metallica) gekweekt. 

 Volgens Filet (No. 1233) wordt de wortel van bira bodas na te zijn afge- stam. 

 kookt wel gegeten, doch veel meer gebruikt als huidprikkelend en 



Nuttige Planten I. 29 



