450 



ARACEAE. 



rondmakend middel ; gewreven met zout zou hij een vermaard 

 middel zijn tegen slangenbeten, kwaadaardige zweren en herpes. Van 

 de variëteit metallica (bira beureum, Soend.) worden dergelijke en 

 meerdere medicinale toepassingen vermeld. Te Buitenzorg wordt 

 gezegd, dat de stam van bira beureum voor voedsel niet geschikt is 

 (gatël), doch dat het sap uit de stelen, vermengd met asch, wordt 

 gebruikt om er bij kraamvrouwen de beenen mee in te wrijven, om 

 opzetting daarvan te voorkomen of te genezen. 



Alocasia macrorrhiza schott. 



Volksnamen. Grande tayove. Largetaro, Roasting coco — Engga- 

 no: Ababa— Bat.: Birah (karo), Bira (toba) — Nias: Blo- — 

 Mal.: Bilia (Bandj.), Bira (Amb.), Bira negri (Mol.), Birah, 

 Kiiia (Menad.), Mac (Timor), Sènté (Batav.) — Minangk.: 

 Birah — Soend.: Sèniè — Jav.: Sénté — Mad.: Bira — Bal.: 

 Bij ah, Sènté — Bima: Wija — Talaut : Bira — Sangi: Biha — 

 Alf. Minah.: Sènté (t. t.) — Barèe: Makata — Mak.: Bira — 

 Boeg.: Lawira — Tanimbar: W ire — Aroe: Kei — Kei eil.: 

 Wir — Gorom : Bira — Alf. Amb.: Hila — Mi. Oeliass.: 

 Hila — Soela: Tofeke — W. N. Guinea: Wèriak (Kapaur) — 

 N. N. Guinea: Abir (Schouten-eil.) — N. Halman,: Kiha 

 (Gal.), Kiawa (Tob., Pagoe), Wiclèlé (Loda) — Ternate: Kiha. 

 De tamme Ariim of Arum indicum s a t i v u m is een 

 plant, zegt Rumph. (V, bl. 308), van 8 a 10 voet hoogte met een op 

 den grond liggenden en alleen aan het eind een weinig opgerichten 

 stam ter lengte van 3 voet en ter dikte van een been, soms nog veel 

 grooter en forscher. Men heeft er ook waarvan de stam voor een 

 groot deel overeind staat, doch den anderen houdt men voor beter. 

 Den geheelen Archipel door wordt hij als voedingsgewas geplant, 

 in het bijzonder in het oostelijk deel, waar rijst schaarsch is; * 

 het meest ervaren in het planten er van zijn de bewoners van Tanim- 

 bar en Seroea. Men moet ze telen op plaatsen waar allerlei ruigte, 

 afval, veegsel en asch worden neergeworpen, de uitloopers en bloemen 

 naarstig wegnemen en zorgen, dat de bladeren niet door rupsen of 

 hoenders worden beschadigd, daar dan de stam dun blijft. Hij moet 

 eenige jaren staan eer hij groot genoeg is en naarmate hij ouder wordt 

 neemt de scherpte af. De stam — van buiten ruig, zwartbruin, van 

 binnen wit en droog — wordt schoongemaakt, in stukken gesneden, 

 in water afgekookt en te tweeden male gekookt in vleeschnat of 

 klappermelk. Ook bakt men wel schijven er van in klapperolie, wat 

 óók een goede spijs is (Rumph.). Hasskarl's Nut (No. 803) vermeldt, 

 dal de stam van sèntè gestoomd in smaak gelijk staat met Colocasia 



* In het Oosten van den Archipel beslaan de „aardvruchten" nog steeds 

 een belangrijke plaats in de volksvoeding. !n het Tijdschr. v . h Kon. Ned. Aardr. 

 Genootsch. 1906, bl. 143 leest men, dat op Ned. Nieuw Guinea voor zoover 

 bekend rijst alleen wordt verbouwd In Amberbaken, en dan wordt nog de 

 geheele oogst verkocht aan de noefoeren, aangezien de bevolking zich, evenals 

 andere alfoeren, voornamelijk voedt met aardvruchten. In het Tijdschr. v. Ind. 

 T. L. & V. kunde dl 41, bl. 340 wordt gezegd, dat zij het hoofd voedsel vormen 

 van de siaoesche bevolking; al is een maaltijd ook nog zoo overvloedig, indien 

 de aardvruchten, zooals batata (Ipomoea Batatas poir.), sijawoe (Dioscorea 

 esculenta burkill en biha (Alocasia macrorrhiza schott) daarbij ontbreken, 

 is hij toch maar half compleet. 



