ANANAS. 459 



de 7 of 8 jaar worden vernieuwd en die vernieuwing gaat gepaard 

 met een zware bemesting. Waarschijnlijk van voorbijgaanden aard is 

 de cultuur in de omgeving van Pontianak ; volgens een van Mrt 1918 

 dateerend rapport van den Landbouwkundigen Ambtenaar Koert 

 wordt ananas daar in 't groot gebruikt als catchcrop in de Hevea- 

 tuinen en gedijt zij er prachtig op den humusrijken bodem. Men plant 

 haar in rijen op 1 x h vadem tusschen de rubberboomen. Het eerste 

 jaar rekent men op een, het tweede en het derde jaar op drie tot vijf 

 vruchten per plant. Het vierde jaar wordt de schaduw te zwaar, * 

 zoodat men weinig vruchten meer krijgt en de aanplant verloopt. 

 De hoofdmassa dezer ananassen wordt verscheept naar Singapore 

 om te worden geconserveerd ; de prijs, die varieert met de kwaliteit 

 en het jaargetijde, is in loco te stellen op ca 2.6 cent per stuk. 



Behalve een gering nut als pagerplant heeft de ananas alleen 

 waarde als ooftvoortbrengster. Van de vezel uit de bladeren wordt 

 zoo goed als geen partij getrokken. Reeds Rumphius (V, bl. 227) be- 

 richt, dat uit de bladeren, meest van de wilde ananas, garen wordt 

 gemaakt, grof en fijn. Men neemt, zegt hij, daartoe de langste bla- 

 deren, droogt die eerst en laat ze dan in water roten, waarna men 

 de lange draden er uit kan trekken. Deze worden met katoenen garen 

 getwijnd en geweven. Van de grofste maken de makassaren en boegi- 

 neezen regenrokken voor groote luiden, van de fijnste neusdoeken. 

 Dat die vezel hier nauwelijks bekend is, blijkt wel uit hetgeen Jas- 

 per & Pirngadie in „Weefkunst" (bl. 54) daarover mededeelen. Ter- 

 wijl deze auteurs bij andere vezelstoffen afdalen tot de kleinste 

 bijzonderheden, wordt door hen van ananasvezel niet anders vermeld, 

 dan dat hier en daar door de bevolking de bladeren ,,tot witte 

 mooie vezels worden geschraapt", welke gewoonlijk alleen voor den 

 slag van zweepen worden gebruikt. Hasskarl's Nut (No. 715) zegt, 

 dat die draden, ten getale van 2 of 4 tezamen met was bestreken, 

 voor naaigaren dienen. Het gebruik van ananas-vezels voor weef- 

 sels is hier dus zonder twijfel zeer zeldzaam, in tegenstelling 

 met de Philippijnen, waar — doch ook in slechts enkele districten, 

 vooral op het eiland Panay — daaruit prachtige stoffen (pinja) 

 worden vervaardigd. In Korte Berichten, April 1911, bl. 145 wordt 

 daarvan het volgende gezegd. De ananas die men in de Philippijnen 

 speciaal voor de vezelbereiding plant, geeft vruchten die wel eet- 

 baar zijn, maar klein van stuk, wat het gevolg kan wezen van het 

 dicht opeen planten met het doel een lange, fijne, zijdeachtig glan- 

 zende vezel te verkrijgen. De bereiding geschiedt uit de hand, is 

 zeer tijdroovend en vereischt een zekere mate van vaardigheid. De 

 bladeren worden gesneden zoodra zij een bepaalden ouderdom hebben 

 bereikt, van de stekels ontdaan en gestrekt. Het ontvezelen moet 

 plaats hebben binnen 2 etmalen na het snijden, omdat bij langer uit- 

 stel niet alleen de kwaliteit achteruit gaat, doch ook het bewer- 

 ken moeilijker wordt. Het afscheiden der vezels, die in lagen in 



* In het Algemeen Landbouwweekblad van Juli 1921, bl. 150 wordt door 

 Houtman te Djeroeklegi (Preanger) medegedeeld, dat hij met succes ananas 

 heeft geplant in de schaduw van 15-jarige klapperboomen, staande in een 

 verband van 8 x 8 M. Hij zegt, dat de vruchten grooter en zoeter waren dan 

 die welke men gewoonlijk op de pasar koopt, maar vermeldt niet hoe groot 

 de opbrengst was. 



