460 BROMELIACEAE. 



32/851. het blad voorkomen, geschiedt door middel van schrapen. Als een 

 laagje bladmoes is weggenomen worden de vezels met een mes opge- 

 licht, voorzichtig losgemaakt en verwijderd. Daarna wordt het vol- 

 gende laagje moes weggeschraapt en zoo voort. De vezels moeten 

 dadelijk worden uitgespoeld om het aanklevende bladmoes te ver- 

 wijderen. Voorzichtig werkende bedraagt de opbrengst 3 a 5 % van 

 het bladgewicht. Om de hoogst betaalde vezel te verkrijgen wordt 

 deze na het nitwasschen gestampt in een houten mortier. Op de 

 plaatsen van productie betaalt men niet meer dan 60 a 85 cent per 

 Kg. ; de vezel wordt op de Philippijnen zelf verwerkt. 



Het hier voor de Philippijnen medegedeelde geldt ook voor het 

 staatkundig tot Ned.-Indië behoorende eiland Talaut (res. Menado). 

 De omslachtige manier waarop de vezels op dikte gesorteerd en 

 aan elkaar geknoopt worden alvorens te kunnen worden verweven 

 komt geheel overeen met de beschrijving door Jasper & Pirngadie 

 gegeven van de kofo-bewerking aldaar. 



De ananasvezel-industrie breidt zich op de Philippijnen niet 

 uit ; op het Vezelcongres te Soerabaja in 191 1 werd door den vezel- 

 expert Saleeby van het philippijnsche gouvernement medegedeeld, 

 dat dit het gevolg is van onregelmatige vraag : van tijd tot tijd is 

 de vezel onverkoopbaar. Hoewel dit een zekere aanduiding is, dat 

 de techniek er niet in is geslaagd een belangrijke toepassing voor 

 ananasvezel te vinden, is zij een der artikelen die periodiek voor 

 het voetlicht worden gebracht als geroepen om een omwenteling te 

 brengen in de textielindustrie. Van hare lotgenooten onderscheidt 

 zij zich echter door een werkelijk goed product te zijn. Ananasve- 

 zel is volgens verschillende autoriteiten een van de sterkste 

 en fraaiste die het plantenrijk levert. In den europeeschen handel is 

 zij niet bekend, daar slechts van tijd tot tijd proefjes ter taxatie 

 worden aangeboden. Zij kan alleen van practisch belang worden als 

 zij loonend langs machinalen weg kan worden gewonnen. Technisch is 

 die afscheiding met de moderne sisalontvezelmachines wel mogelijk 

 en proeven om opbrengst en rentabiliteit vast te stellen zouden 

 worden genomen na afloop van het Vezelcongres in 1911. De resul- 

 taten zijn in het verslag echter niet te vinden. Het kweeken van 

 ananas zoowel voor de vezel als voor de vruchten schijnt niet te 

 gaan: de vrucht eischt ruimte en zonneschijn, terwijl de plant lange 

 bladeren verkrijgt als zij in de schaduw geraakt en de strijd om 

 het bestaan door opdringen van soortgenooten of andere planten 

 zwaarder wordt. Nog moet hierbij worden opgemerkt, dat het berei- 

 den van vezels uit dergelijke bladeren langs den natten weg door 

 middel van roten, zooals door Rumphius aangegeven, in de praktijk 

 geen gunstige resultaten oplevert: de vezels verkleuren gemakkelijk 

 en boeten haar voornaamste deugden als sterkte en glans in. 



Een bijzondere toepassing hebben de ananasvezels in de res. Pa- 

 lembang en op Sumatra's Oostkust; de controleur Christan schreef, 

 ter toelichting van een inzending uit Komering-Oeloe op de Vezel- 

 tentoonstelling in 1911, dat zij zwart geverfd als „tjemara" worden 

 gebruikt. Een jaar te voren had ik mij op de pasar te Palembang 

 voor een kleinigheid eenige van deze ,,haarvlechten" aangeschaft. 



De jonge vrucht is een sterk werkend diurcticum, waarvan reeds 

 Waitz (Practische Waarnemingen, bl. 8) het noodige wist mede te 



