41)6 



COMMELINACEAE — PONTEDERICEAE. 



Aneilema nudiflorum r. br. 



Volksnamen. Bat.: Sarong banoea — Mal.: Paitan baboewa 

 (Menado)< Roempoet lidah lémboe, R. sarong toepai, R. tapak 

 bocroeng — Soend.: Gèwor, Patoek gagak, Tali korang, Tali 

 sa/d — Jav.: Babawangan, Djalcgor, Djéboran, Pëtoengan — 

 Bal.: Këmbang kërang, K. kirang, Tampak nirang—AU. Minah.: 

 Pisi noe oebi (bant.), Soeloe ni asoc (t. b.), Kënop in dékat 

 (t. t.), Keroet in tabe (t. t.), Tangaloe rintëk (t. t). 

 Veranderlijk kruid, met een hij oude planten verdwijnend wortel- 

 rozet, waaruit een of meer 0.10 tot 1. OOM. lange, opgerichte of aan den 

 voet kruipende en wortelslaande bebladerde stengels ontspruiten. 

 Het is vrij algemeen op zonnig of matig beschaduwd terrein beneden 

 1650 M. zeehoogte (Backer). In de Soendalanden is het een zeer ge- 

 zochte lalab ; volgens De Clercq (No. 231) dient het als veevoeder. 



33/899. Aneilema spiratum r. br. 



Volksnamen. Soend.: Gèwor, Rampanaja, Tali said. 

 Zodenvormend kruid, met opstijgende, aan den voet wortelslaande, 

 dikwijls sterk vertakte, tot 0.30 M. lange stengels, in West- en Midden- 

 Java tusschen 90 en 900 M. zeehoogte groeiend aan waterkanten, 

 op drassige sawahs en ander zonnig terrein, zeldzaam, maar plaatselijk 

 soms zeer talrijk (Backer). Ook deze soort wordt als lalab gegeten. 



PONTEDER IACEAE. 



34/920. Monochoria hastata solms (M. hastaefolia presl). 



Volksnamen. Mal.: Bija-bija (Batav.), Béte ajër (Menad.) — 

 Soend.: Etjèng gëdè, E. këbo — Jav.: Bëngok, Wéwéhan, Wé- 

 wéjan — Alf. Minah.: Dajoe (t.* s.), Rahajoe (t. b.), Rajoe 

 (t. 1.), Talé in dano (t. t.), Palipit (tonsaw.) — Mak.: Papang — 

 Boeg.: Pépang. 

 Forsch, opgericht moeraskruid, 0.30 tot 0.60 M. hoog, op Java voor- 

 komend tot on 700 M. zeehoogte in streken met krachtigen oostmoes- 

 son, minder algemeen dan M. vaginalis (Backer). Volgens De Clercq 

 s. (No. 2337) dienen de wortelstokken, na goed gekookt en gemengd te 



zijn met zemelen, in de Minahassa voor varkensvoeder en worden zij, 

 geschild en met houtskool fijn gestampt, op schurftwonden gelegd. 

 Waarschijnlijk is het 't mannetje van den onder de volgende 

 soort vermelden Olus palustre van Rumphius en komt het 

 :n. daarmede in gebruik overeen. Filet (No. 2315) vermeldt dan ook, dat 



de bladeren als groente worden gegeten. 



34/920. Monochoria vaginalis presl (M. linearis miq., M. p a u - 



ciflora kunth). 



Volksnamen. Bat.: Ikan lada, Sikorpëk — Mal.: Etjèng padi 

 (Batav.) — Soend.: Etjèng lëmboet, E. leutik — Jav.: Bcngok, 

 Wéwéhan, Wéwéjan — Bal.: Bijah-bijah, Wéwéhan — Sas.: 

 Mémadèng, Mëmarcng — Alf. Minah.: Toempëng (t. 1.) — 

 Mak.: Baluiig-hulung — Boeg.: Balëmpalcng. 

 Opgericht moeraskruid, 0.10 tot 0.50 M. hoog, op Java zeer alge- 

 meen van af de laagvlakte tot op 1550 M. boven de zee (Backer). Dr 

 Bleeker zegt (Natuur- en Geneeskundig Archief 1844, bl. 69), dat 

 s. do wortels tegen maag- en leverziekten en voorts tegen aamborstig- 



heid en tandpijnen worden gebezigd en de bladeren tegen koortsen. 



