DIANELLA — ALOË. 471 



superieure kwaliteit, werd bereid door de inboorlfngen van Nieuw- 

 Zeeland uit wildgroeiende planten, heeft deze industrie tijden van 

 groote depressie doorgemaakt en tot de cultuur schijnt men zich 

 zelf in Australië weinig aangetrokken te voelen. Een der redenen 

 daarvan is volgens Board of Trade Journal d° 2/1 '08, bl. 10, dat de 

 eerste bladeren pas na vier jaar kunnen worden gesneden en dat 

 men op den volgenden oogst opnieuw drie of vier jaar moet wachten. 



Alleen reeds het zeer gematigde klimaat, dat deze plant ver- 

 eischt — volgens Kew Bulletin 1919, bl. 169 is een proefaanplant in 

 Z.W. Ierland behoorlijk geslaagd — maakt het niet waarschijnlijk, 

 dat zij ooit voor Ned.-Indië van beteekenis zal worden, niettegen- 

 staande van tijd tot tijd berichten de ronde doen van plannen om 

 tot invoering er van in de vezelcultuur te geraken. 



In het Museum: Vezel. 



38/1026. Aloe spec. 



Volksnamen. Ma!.: Lidah boewaja. 

 Onder den naam S e m p e r v i v u m m a j u s i n d i c u m be- 

 schrijft Rumphius (V, bl. 271) een der talrijke aloë-soorten als een 

 struik met op den grond liggenden krommen stam ter dikte van een 

 duim en ter lengte van een span. De U- voet lange bladeren verge- 

 lijkt hij bij draketongen; zij zijn langs de kanten met stijve doorntjes 

 bezet, zeer sappig, dik, broos en gevuld met een groen merg, be- 

 staande uit een massa taai slijm. Dit sap, zegt R., is niet zeer bitter, 

 slechts walgelijk van smaak, zonder scherpte en ongeschikt om 

 er aloë van te maken. De maleiers nemen het uit de vooraf warm 

 gemaakte bladeren geperste sap met witte suiker vermengd in tegen 

 asthma en aamborstigheid en dat sap of een pap van de gewreven 

 bladeren, toegepast op brandwonden, gaat het vormen van blaren 

 tegen. De bladeren geschild en het merg in stukken gesneden, met 

 stroop en rozenwater gegeten als tjintjao, geneest beginnende long- 

 tering en kalkachtig urineeren bij gonorrhee (R.). Door verkeerd 

 lezen maakt Filet (No. 1872) daarvan, dat de tjintjao van aloë-bla- 

 deren wordt gemaakt; hij zegt verder, dat van de bladeren, na met 

 kalkwater te zijn uitgetrokken, een soort gebak wordt bereid! Verder 

 dienen de bladeren tot het wasschen van het hoofdhaar, daar zij den 

 haargroei zouden bevorderen. Mevr. Kloppenburg vermeldt het 

 gebruik van een aloë-soort * tegen hoest en als haargroeimiddel. 

 Laatstgenoemde toepassing is op Java algemeen bekend en Aloe 

 vera iinn. wordt speciaal daarvoor geplant. 



Rumphius' beschrijving is niet voldoende karakteristiek om voor- 

 alsnog de soort met zekerheid te kunnen vaststellen. Indien er 

 inderdaad, zooals R. zegt, geen aloë van kan worden gemaakt, is het 

 zeker niet Aloe vera linn. of A. ferox mill. omdat het ingedikte of 

 ingedroogde zeer bittere sap der vleezige bladeren daarvan (en 

 van vele andere soorten) het bekende aloë oplevert. Aloë wordt op 

 Java niet bereid; het wordt volgens Vorderman (Geneesmiddelen I) 



* In de eerste uitgave werd de identiteit van de door Mevr. Kloppenburg 

 afgeteekende lidah boewaja in twijfel getrokken. In Dec. 1913 zond deze dame 

 mij evenwel een van haar planten, welke ongelukkigerwijze het transport niet 

 lang overleefde, doch het onomstootelijk bewijs leverde, dat zij inderdaad een 

 aloe bedoelt. Door dit te vermelden zij der schrijfster recht gedaan. 



