ALOË — ALL IUM. 473 



38/1049. ken (o.a. Noord-Bantam: men zie Tijdschr. B.B. 1907, bl. 352) zeer 

 belangrijk, ook in de buitengewesten. Timor & Onderhoorigheden 

 voerde in 1914 naar Java 1525 ton uit en verder 2.101 ton vooral 

 naar Celebes en naar Bali & Lombok. Laatstgenoemde residentie 

 verscheepte 700 ton naar Java en 149 ton vooral naar Celebes & 

 Onderhoorigheden, de Zuider- & Oosteraf deeling van Borneo en Timor 

 & Onderhoorigheden, hoewel het zelf uit dat gewest importeert. 

 Botanisch zijn de hier geteelde vormen in te deelen als volgt: 

 Allium Ampeloprasum linn. var. Porrum regel — de echte hol- 

 landsche prei, poireau, Porrei, leek, met breede, massieve bladeren 



— wordt in West-Java klaarblijkelijk weinig verbouwd; te Buiten- 

 zorg werd zij mij enkele malen bloeiend gebracht. Op den Tengger 

 echter wordt zij veel geplant; het zaad daarvoor wordt geregeld 

 ingevoerd. Beknopte gegevens Cultuurgewassen No. 7 vermeldt, dat 

 europeesche prei bij zware bemesting in de bovenlanden wel wil 

 groeien en beveelt „dikke erfurter winter" en „dikke brabantsche 

 winter" aan. 



Allium Cepa linn. — de gewone ui, oignon, Zwiebel, onion — zou 

 volgens Koorders' Exkursionsflora in het groot worden geplant op 

 het Tenggergebergte, vooral tusschen 1800 en 2200 M. zeehoogte, 

 doch de landbouwleeraar Meyer te Malang berichtte mij, dat op den 

 Tengger geen holiandsche uien worden verbouwd. Volgens Beknopte 

 gegevens geven zij hier gewoonlijk geen bevredigend resultaat. De 

 geregeld ingevoerde groote roode en witte bombay-uien dienen alleen 

 voor de consumptie. Cultuurproeven, daarmede in 1901 2 in Ban- 

 tam genomen, hadden volgens Pemimpin pengoesaha tanah van Juni 

 1915 geen succes. In het Tijdschr. B.B. 1907, bl. 358 wordt gezegd, 

 dat „reeds de eerste generatie was verbasterd". Volgens de Oostkust 

 van Sumatra-monographie van het Encyclopaedisch Bureau (II, bl. 

 45) is evenwel de teelt van bombay-uien geslaagd op de Karo-hoog- 

 vlakte in dezelfde streken waar de aardappelcultuur wordt gedreven. 

 Ochse (Groententeelt, bl. 18) deelt mede, dat Zwijndrechtsche, roode 

 Holiandsche en stroogele en bruine Zeeuwsche uien kunnen worden 

 geplant op zware gronden op 6000 vt en hooger. Men zaait op rijen, 

 20 cM. van elkaar en dunt later uit tot op ca 15 cM. Gedurende den 

 groei wordt geregeld gewied en de grond los gehouden; als het loof 

 volgroeid is worden de uien gerooid en het loof wordt verwijderd 

 als het na het oogsten verdroogd is. 



Allium Cepa linn. forma ascalonicum — de sintjansui of sjalot, 

 échalote, Eschlauch, shallot — Atjeh: bawang mirah — Alasch: ba- 

 wang mëgareu — Bat.: pijah (karo) — Mal.: bawang abang (Palemb.), 

 b. mérah — Minangk.: bawang sirah, barambang sirah, dasoen mérah 



— Lamp.: bawang soeloeh — Soend.: bawang beureum — Jav.: bram- 

 bang, b. abang — Mad.: bhabang mèra — Bali: djasoen bang, Dj. mirah 



— Alf. Minah.: lasoena mahamoe (bent.), ransoena mahèndèng (bant.), 

 jantoena mopoera (Mongondo), dansoena roendang (t.s.), lasoena rang- 

 dang (t.b.), lansoena méa (t.1.), lansoena raindang (t.t.) — Goron- 

 talo: bawangi — Bwool: pia — Barèe: pia — Mak.: lasoena ? èdja — 

 Boeg.: lasoena ? tjëla — Roti: laisona pilas, l. mpilas (dial.) — Timor: 

 kalpèo meh — Tanimbar: bawang nawoeli — Kei: bowang woelwoel — 

 Boeroe: kosai miha — N. Halman.: bawa (Gal., Tob.), bawang (Loda), 

 Ternate: bawa roriha — Tidore: bawa kohori — is de gewone kleine 



