474 LILIACEAE. 



i. roode ui, die van af de laagvlakte tot hoog in het gebergte wordt 

 geteeld. Deze wordt gewoonlijk gebezigd bij de spijsbereiding en is 

 ook algemeen in gebruik in de inlandsdie geneeskunde, meestentijds 

 niet als reëel medicijn, doch aan andere geneesmiddelen toegevoegd, 

 omdat de inlander aan uien de kracht toekent (De Clercq, No. 142) 

 om schadelijke invloeden te weren. 



De op Java in de bergstreken geplante kleine witte ui, Mal.: 

 bawang atjar (vuig.), bawang timoer — Minangk.: bawang poetiëh — 

 Lamp.: bawang handak ronik — Soend.: bawang timoer — Jav.: bram- 

 bang pëtak (Kr.), b. poetih (Ng.) — Roti: laisona foelak — Timor: 

 ? kalpèo mocti — Tanimbar: bawang nangièr — Kei: bowang mingièr 



— Ternate: bawa timor, wordt bij voorkeur gebruikt voor tafelzuur; 

 zij is waarschijnlijk slechts een "kleurvorm van de roode sjalot. 



Allium fistulosum linn. is de naam van de uit Siberië afkomstige 

 ordinaire bladui met gerekte, witte, weinig ontwikkelde bollen en 

 holle bladeren, die gewoonlijk voor Indische prei wordt versleten. 

 Zij staat bekend ais: pijplook, ciboule, Johannislauch, weish onion, 

 in vulgair maleisen als bcnvang daoen, b. prei, b. sëmprong of b. sop, 

 in Palembang als ganda bawang of ? djëmbak, in Menado als ? bawang 

 goros — Minangk.: dasoen toengga — Soend.: zie aanstonds — Jav.: 

 bawang ontjang — Bali: djasoen pingé. Van deze soort worden zoo- 

 wel de bollen als de bladeren gegeten. De Bie onderscheidt er twee 

 vormen van, een met een bol ter dikte van een duim of meer en 

 groen — zelfs blauwachtig — loof, in het soendasch bawang bakoeng 

 genoemd, en een met lichtgroen loof, die niet dikker is dan een 

 potlood (Mal. Batav.: bawang tjina — Soend.: bawang inggris, b. kap). 

 Deze laatste is vermoedelijk buiten Java niet zeer algemeen. 



Allium odorum linn. is de looksoort die meestal wordt aangeduid 

 met den naam koet j ai of modulatie's daarvan. Zoo heet zij in het 

 Niasch: koezei — Mal.: koetjai, ganda kawat (Palemb.), sigando — 

 Soend.: bawang koetjai — Jav.: këtjai, koetjai, poetjai — Mad.: 

 boetjai (P.S.), ghoedjhaj (B.), ghoetjaj (id.), kotjaj "(id.) — Alf. 

 Minah.: ganda (bant.), dansoena kajoe (t.s.), lasoena rintëk (t.b.), 

 lansoena pasaoetan (t.1.), landa (t.t.), lansoena landa (t.t.), lasoena 

 kolano (tonsaw.) — Gorontalo: bawangi lo sina — Bwool: bawango 

 gina — Mak.: kotjai — Boeg.: kotjai — Roti: koesai — N. Halman.: 

 gada (Gal., Loda) — Ternate: ganda. Zij is inheemsch in continen- 

 taal Azië en wordt op Java gekweekt van af de laagvlakte tot op 

 2200 M. boven de zee. De bol is weinig ontwikkeld en de buiten- 

 ste schubben zijn verrafeld tot een vezelig netwerk; de grasgroene 

 bladeren zijn massief, lijnvormig met afgeronden top. Van koetjai 

 wordt het loof gebruikt. 



Allium sativum linn. is de alleen in de bergstreken geplante en 

 hier meer dan in Holland gebruikte knoflook, aiï commun, Knoblaueh, 

 garlic — Gajo: lasoen — Alasch: bawang mëntar — Bat.: lasoena (ka- 

 ro, toba), palasoena (Simeloengoen) — Mal.: bawang poetih — Mi- 

 nangk.: dasoen, d. poctièli — Lamp.: bawang handak — Daj.: bawang 

 basihong (Ngadjoe), oedoeh bawang (Kenja), bawang poetèh (Boeloe- 

 ngan), bawang poelak (Tarakan) — Soend.: bawang bodas, b. poetih 



— Jav.: bawang — Bali: ? kësoena — Sas.: ? langsoena, ? lësoenë — 

 Bima: 'ntjoena — Sangi: lansoena mawira — Alf. Minah.: lasoena 

 mawoeroe (bent.), ransoena mabida (bant.), jantoena mopoesi (Mo- 



