480 LILIACEAE — AMARYLLIDACEAE. 



Smilax leucopliylla bl. 



Volksnamen. Soend.: Tjanar bokor. 



Forsche, klimmende heester, 5 tot 10 M. lang, op geheel Java vrij 

 algemeen voorkomend tusschen 90 en 1100M. zeehoogte in bosschen 

 en struikwildernissen (Backer). Het is de P s e u d o c h i n a n i g r a 

 van Rumphius (V, hl. 439), die hem beschouwt als een vorm 

 van de als S. australis beschreven Pseudochina alba, waarmede 

 hij zijn inlandsche namen gemeen schijnt te hebben. De zwarte 

 heeft dunner stengels dan de witte en groeit meer landwaarts 

 in. De wortels komen uiterlijk nog nader overeen met gadoeng tjina, 

 maar worden gewantrouwd, omdat de zwarte een jeuk verwekkend 

 sap bevat. Om dezelfde reden worden de stengels weinig gebruikt 

 voor vlechtwerk en de jonge spruiten niet gegeten. 



Iets meer nut heeft men van de zoowel aan het strand als in de 

 lagere bergstreken voorkomende Pseudochina alba lati- 

 folia (V, bl. 438), die volgens Merrill mogelijk een vorm (var. 

 platyphylla) is van Smilax leucophylla bl. Rumphius zegt, dat de 

 zeer taaie, ongeveer pinkdikke gedoomde stengels bruikbaar zijn 

 ter vervanging van rotan. Mettertijd worden zij bleekgeel van kleur 

 en zoo hard en stijf, dat men er wandelstokken van kan maken. Zoo 

 lang de stengels nog niet hooger zijn dan 2 a 3 voet, zijn de boven- 

 ste punten omtrent een hand lengte week en eetbaar als asperges. 

 De toppen met de jongste malsche bladeren worden door de ambon- 

 neezen gekookt onder andere moeskruiden (Rumph.). 



Smilax macrocarpa bl. 



Volksnamen. Soend.: Tjanar bokor, Tj. gëdè, Tj. gènggè, Tj. 

 min jak. 



Forsche, klimmende heester, tot 15 M. lang, op Java van af de 

 laagvlakte tot op 1600 M. zeehoogte verstrooid groeiend in de bos- 

 schen (Backer). In de Preanger Regentschappen worden somtijds 

 van de uit het wild ingezamelde vruchten smakelijke gelei en manisan 

 vervaardigd en worden die in trossen groeiende, aan groote druiven 

 herinnerende bessen geschild ook op brandewijn afgetrokken, gelijk 

 in Europa de morellen en aalbessen. 



In het Museum: Vruchten. 



AMARYLLIDACEAE. 



Crinum asiaticum i.inn. 



Volksnamen. Lelie — Bat.: Balwng — Mal.: Bakoeng, Bawang 



hoetan, B. tëmbaga, Kadjang-kadjang ( Palemb. ),Sëmoer (Banka) 



— Minangk.: Bakoeèng — Soend.: Bakoeng — Jav.: Bakoeng, 



Bawang brodjol — Mad.: Bliakong — Mak.: Bakoeng — Boeg.: 



Bakoeng — Banda: Toevera — Alf. Amb.: Daoesa, Nopoe, 



Riboea, Takaosa, Tapeusa, Tekabal — Boeroe: Reboet — 



Kalana fat: Jolèp — N. O. Halman.: Pèté — Term: Fctè-fètè. 



Zeer veranderlijk forsch kruid, 0.50 tot 1.50 M. hoog, op Java 



als sierplant gekweekt en wildgroeiend van af de laagvlakte tot op 



700 M. zeehoogte op niet-moerassig zeestrand, aan waterkanten en 



in het algemeen op vochtig, bij voorkeur beschaduwd terrein; niet 



zelden vindt men het plaatselijk in vrij groote hoeveelheid (Backer). 



Rumphius beschrijft het (VI, bl. 155) onder den naam Radix 



